How should grade I esophageal varices without signs of imminent bleeding be managed?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: April 9, 2026 • View editorial policy

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Postępowanie w żylakach przełyku stopnia I bez zagrażającego krwawienia

U pacjentów z marskością wątroby i małymi żylakami przełyku (stopień I) bez cech wysokiego ryzyka krwawienia (Child-Pugh A i brak czerwonych znamion), można zastosować nieselektywne beta-blokery, chociaż ich długoterminowa korzyść nie została dobrze udokumentowana, lub prowadzić obserwację z kontrolną endoskopią co 2 lata.

Stratyfikacja ryzyka i decyzja terapeutyczna

Kluczowe jest określenie, czy pacjent ma cechy wysokiego ryzyka krwawienia:

  • Zaawansowana choroba wątroby (Child-Pugh klasa B lub C)
  • Obecność czerwonych znamion (red wale marks) na żylakach

Pacjenci z wysokim ryzykiem krwawienia

Jeśli pacjent ma małe żylaki ORAZ spełnia kryteria wysokiego ryzyka (Child B/C lub czerwone znamiona), należy zastosować nieselektywne beta-blokery (propranolol lub nadolol) w profilaktyce pierwotnej 1. Terapia ta zmniejsza ciśnienie wrotne poprzez redukcję rzutu serca (efekt β1) i skurcz naczyń trzewnych (efekt β2).

Dawkowanie:

  • Nadolol: rozpocząć od 40 mg raz dziennie
  • Propranolol: rozpocząć od 40 mg raz dziennie
  • Titrować do maksymalnej tolerowanej dawki lub do osiągnięcia częstości akcji serca 55-60/min 1, 2

Pacjenci bez cech wysokiego ryzyka

U pacjentów z małymi żylakami BEZ kryteriów wysokiego ryzyka (Child-Pugh A, brak czerwonych znamion):

  • Beta-blokery mogą być stosowane, ale ich długoterminowa korzyść nie została dobrze udokumentowana (Class III, Level B) 1
  • Alternatywnie: obserwacja z kontrolną gastroduodenoskopią co 2 lata 1
  • W przypadku dekompensacji wątroby, endoskopia powinna być wykonywana co roku 1

Ważne zastrzeżenia

Działania niepożądane beta-blokerów: W badaniach 11% pacjentów musiało przerwać terapię z powodu działań niepożądanych (vs. 1% w grupie placebo) 1. Należy monitorować tolerancję leczenia.

Nie zaleca się:

  • Ligacji endoskopowej (EVL) w profilaktyce pierwotnej małych żylaków - jest zarezerwowana dla średnich/dużych żylaków 1
  • Scleroterapii w profilaktyce pierwotnej 3

Jeśli pacjent przyjmuje beta-blokery: Kontrolna endoskopia nie jest konieczna 1. Terapia powinna być kontynuowana bezterminowo, ponieważ przerwanie leczenia prowadzi do nawrotu ryzyka krwawienia 1.

Monitorowanie

  • Bez beta-blokerów: EGD co 2 lata (co rok przy dekompensacji) 1
  • Z beta-blokerami: Kontrolna EGD nie jest wymagana 1
  • Należy oceniać progresję do większych żylaków, które wymagają bardziej agresywnej profilaktyki

Wytyczne opierają się na konsensusie ekspertów i badaniach pokazujących, że beta-blokery spowalniają progresję małych żylaków do dużych (11% vs. 37% w ciągu 3 lat), chociaż ostateczne ryzyko krwawienia po rozwinięciu się dużych żylaków jest podobne 1.

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.