From the Guidelines
Xét nghiệm tìm vi khuẩn lao nên được thực hiện bằng phương pháp NAAT (nucleic acid amplification test) vì nó cung cấp độ nhạy và độ đặc hiệu cao, đặc biệt là trong các trường hợp bệnh nhân có triệu chứng nặng hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh lao. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng NAAT có độ nhạy 96% và độ đặc hiệu 85% khi kết quả xét nghiệm AFB (acid-fast bacilli) smear là dương tính 1. Trong khi đó, khi kết quả xét nghiệm AFB smear là âm tính, độ nhạy của NAAT giảm xuống 66% nhưng độ đặc hiệu tăng lên 98% 1.
Một số phương pháp xét nghiệm khác như xét nghiệm AFB smear và xét nghiệm nuôi cấy cũng được sử dụng để chẩn đoán bệnh lao. Tuy nhiên, xét nghiệm AFB smear có độ nhạy thấp (50-70%) và độ đặc hiệu cao (95-98%) 1, trong khi xét nghiệm nuôi cấy có độ đặc hiệu cao (99%) nhưng cần thời gian chờ đợi lâu (vài tuần) để có kết quả 1.
Giá trị xét nghiệm dương tính và âm tính của NAAT cũng phụ thuộc vào tình trạng bệnh nhân và mức độ phổ biến của bệnh lao trong cộng đồng. Trong các trường hợp có triệu chứng nặng hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh lao, giá trị xét nghiệm dương tính của NAAT cao hơn so với các trường hợp khác 1. Tuy nhiên, trong các trường hợp có mức độ phổ biến của bệnh lao thấp, giá trị xét nghiệm âm tính của NAAT cao hơn so với các trường hợp khác 1.
Tóm lại, xét nghiệm tìm vi khuẩn lao nên được thực hiện bằng phương pháp NAAT vì nó cung cấp độ nhạy và độ đặc hiệu cao, đặc biệt là trong các trường hợp bệnh nhân có triệu chứng nặng hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh lao. Tuy nhiên, cần phải xem xét tình trạng bệnh nhân và mức độ phổ biến của bệnh lao trong cộng đồng để đánh giá giá trị xét nghiệm dương tính và âm tính của NAAT.
- Ưu điểm của NAAT:
- Độ nhạy và độ đặc hiệu cao
- Cung cấp kết quả nhanh chóng
- Có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh lao trong các trường hợp có triệu chứng nặng hoặc có nguy cơ cao mắc bệnh lao
- Nhược điểm của NAAT:
- Giá trị xét nghiệm dương tính và âm tính phụ thuộc vào tình trạng bệnh nhân và mức độ phổ biến của bệnh lao trong cộng đồng
- Cần phải được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm và trang thiết bị phù hợp
Các phương pháp xét nghiệm khác như xét nghiệm AFB smear và xét nghiệm nuôi cấy cũng có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh lao, nhưng chúng có các hạn chế riêng. Xét nghiệm AFB smear có độ nhạy thấp và cần phải được thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm, trong khi xét nghiệm nuôi cấy cần thời gian chờ đợi lâu để có kết quả.
From the Research
Xét nghiệm tìm vi khuẩn lao
- Xét nghiệm tìm vi khuẩn lao là một phần quan trọng trong chẩn đoán bệnh lao phổi và lao ngoài phổi.
- Độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm tìm vi khuẩn lao phụ thuộc vào phương pháp xét nghiệm và chất lượng mẫu xét nghiệm.
Độ nhạy và độ đặc hiệu
- Theo nghiên cứu 2, xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp serological assays có độ nhạy khoảng 50% và độ đặc hiệu khoảng 90%.
- Nghiên cứu 3 cho thấy rằng xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp microscopy có độ nhạy khoảng 20-50% và độ đặc hiệu khoảng 90-100% so với phương pháp culture.
Giá trị xét nghiệm dương tính và âm tính
- Giá trị xét nghiệm dương tính (PPV) và âm tính (NPV) phụ thuộc vào tỷ lệ mắc bệnh lao trong dân số và độ nhạy, độ đặc hiệu của xét nghiệm.
- Theo nghiên cứu 2, xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp serological assays có PPV khoảng 50-70% và NPV khoảng 80-90% trong dân số có tỷ lệ mắc bệnh lao cao.
- Nghiên cứu 3 cho thấy rằng xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp microscopy có PPV khoảng 20-50% và NPV khoảng 90-100% trong dân số có tỷ lệ mắc bệnh lao thấp.
Kết quả xét nghiệm
- Kết quả xét nghiệm tìm vi khuẩn lao có thể được sử dụng để chẩn đoán bệnh lao phổi và lao ngoài phổi.
- Theo nghiên cứu 4, xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp culture là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán bệnh lao.
- Nghiên cứu 5 cho thấy rằng xét nghiệm tìm vi khuẩn lao bằng phương pháp microscopy và culture có thể được sử dụng để theo dõi hiệu quả điều trị bệnh lao.