From the Guidelines
Bệnh thận mạn tính (CKD) gây ra bởi bệnh cầu thận và viêm ống thận mô kẽ có những đặc điểm khác biệt về mặt lâm sàng và tiến triển bệnh. Theo hướng dẫn của KDIGO năm 2021 1, bệnh cầu thận là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra CKD, chiếm khoảng 20-25% các trường hợp bệnh thận mạn tính. Bệnh cầu thận thường gây ra proteinuria, hematuria và tăng huyết áp sớm trong quá trình bệnh, và tiến triển nhanh hơn nếu proteinuria kéo dài trên 1g/ngày.
Ngược lại, viêm ống thận mô kẽ chủ yếu ảnh hưởng đến ống thận và mô kẽ, dẫn đến rối loạn chức năng ống thận. Điều này biểu hiện dưới dạng đa niệu, tiểu đêm, mất muối, toan hóa ống thận và rối loạn điện giải như hypokalemia hoặc hyperkalemia. Proteinuria thường nhẹ (<1g/ngày) và bệnh nhân có thể trải qua pyuria vô trùng. Tăng huyết áp thường phát triển muộn hơn trong quá trình bệnh so với bệnh cầu thận. Viêm ống thận mô kẽ thường tiến triển chậm hơn nhưng có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận đáng kể theo thời gian.
Cả hai tình trạng đều có thể dẫn đến giảm tốc độ lọc cầu thận và tiến triển đến bệnh thận giai đoạn cuối, đòi hỏi phải quản lý toàn diện các biến chứng bao gồm thiếu máu, rối loạn khoáng chất và xương, và các yếu tố nguy cơ tim mạch. Theo nghiên cứu của National Kidney Foundation năm 2003 1, việc đánh giá và phân loại CKD là rất quan trọng để phát triển kế hoạch hành động lâm sàng phù hợp.
Một số điểm chính về đặc điểm của CKD gây ra bởi bệnh cầu thận và viêm ống thận mô kẽ bao gồm:
- Bệnh cầu thận:
- Proteinuria và hematuria sớm
- Tăng huyết áp sớm
- Tiến triển nhanh hơn nếu proteinuria kéo dài
- Viêm ống thận mô kẽ:
- Đa niệu, tiểu đêm, mất muối
- Toan hóa ống thận và rối loạn điện giải
- Proteinuria nhẹ
- Tăng huyết áp muộn hơn
- Tiến triển chậm hơn nhưng có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận đáng kể.
From the Research
Đặc điểm CKD gây ra do bệnh cầu thận và viêm ống thận mô kẽ
- Bệnh cầu thận (glomerular diseases) có thể gây ra CKD thông qua các cơ chế khác nhau, bao gồm cả sự tích tụ protein trong máu và nước tiểu 2, 3.
- Viêm ống thận mô kẽ (tubulointerstitial nephritis) cũng có thể gây ra CKD bằng cách gây tổn thương đến các ống thận và mô kẽ xung quanh 4.
- Cả hai tình trạng này đều có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ phát triển CKD 5, 6.
So sánh đặc điểm CKD gây ra do bệnh cầu thận và viêm ống thận mô kẽ
- Bệnh cầu thận thường gây ra CKD thông qua sự tích tụ protein trong máu và nước tiểu, trong khi viêm ống thận mô kẽ gây ra CKD bằng cách gây tổn thương đến các ống thận và mô kẽ xung quanh 2, 4.
- Cả hai tình trạng này đều có thể gây ra suy giảm chức năng thận và tăng nguy cơ phát triển CKD, nhưng bệnh cầu thận thường có tiên lượng tốt hơn nếu được điều trị sớm 3, 5.
- Viêm ống thận mô kẽ có thể gây ra CKD mãn tính và tiến triển nhanh hơn so với bệnh cầu thận 4, 6.
Các yếu tố nguy cơ chung
- Các yếu tố nguy cơ chung cho cả bệnh cầu thận và viêm ống thận mô kẽ bao gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, và protein尿 5, 6.
- Nam giới và những người có protein尿 đáng kể có nguy cơ tiến triển CKD cao hơn 6.
- Đái tháo đường cũng là một yếu tố nguy cơ quan trọng cho CKD, đặc biệt là trong các giai đoạn muộn của bệnh 4, 6.