Obserwacja gastroskopowa gruczolaka żołądka z dysplazją małego stopnia
W przypadku gruczolaka żołądka z dysplazją małego stopnia (LGD), który nie jest widoczny endoskopowo, należy wykonać kontrolną gastroskopię za 6-12 miesięcy, natomiast jeśli zmiana jest widoczna endoskopowo, powinna zostać usunięta endoskopowo, a następnie kontrola za 6 miesięcy po niepełnej resekcji lub za 1 rok po całkowitej resekcji. 1
Algorytm postępowania zależy od widoczności zmiany:
Dysplazja małego stopnia niewidoczna endoskopowo:
Pierwsza kontrola: Wykonaj powtórną gastroskopię wysokiej jakości z obrazowaniem wzmocnionym (IEE) w ciągu 6 miesięcy przez doświadczonego endoskopistę 1
- Ta druga gastroskopia wykrywa ogniskowe zmiany nowotworowe u 90% pacjentów
- Upewnij się, że H. pylori został wcześniej eradykowany
Jeśli druga gastroskopia potwierdza niewidoczną LGD: Kolejna kontrola za 6-12 miesięcy 1
Dysplazja małego stopnia widoczna endoskopowo:
Resekcja endoskopowa jest wskazana - jest zarówno diagnostyczna jak i terapeutyczna 1
- Ważne: Prawie 25% zmian z LGD w biopsji jest "up-staged" po całkowitej resekcji endoskopowej - 17% do HGD i 7% do raka 1
Po resekcji endoskopowej:
Kluczowe elementy postępowania:
Eradykacja H. pylori:
- Bezwzględnie wymagana u wszystkich pacjentów z gruczolakami lub zmianami dysplastycznymi 2
- Obniża ryzyko transformacji złośliwej i zmian metachronych 1
- Pozwala na lepsze określenie granic resekcji
Ocena ryzyka progresji:
Czynniki ryzyka wieloogniskowych zmian, które wymagają szczególnie uważnej obserwacji 3:
- Starszy wiek
- Płeć męska
- Ciężka metaplazja jelitowa
Pułapki do uniknięcia:
Nie lekceważ LGD - 24% zmian jest bardziej zaawansowanych po całkowitej resekcji niż sugerowała biopsja 1
Aktywne zapalenie kompromituje diagnozę - upewnij się, że H. pylori został eradykowany przed oceną dysplazji 1
Małe (<1 cm) i płaskie zmiany są często pomijane - wymagają szczególnie starannej oceny 3
90% pominiętych zmian wykrywa się w ciągu 6 miesięcy - stąd konieczność wczesnej kontroli 3
Kontekst wytycznych:
Najnowsze wytyczne AGA z 2025 roku 1 oraz AGA Clinical Practice Update z 2026 roku 2 są najbardziej aktualnymi źródłami i stanowią podstawę tych zaleceń. Starsze wytyczne AGA z 2020 roku 4 dotyczące metaplazji jelitowej sugerowały obserwację co 3-5 lat, ale dotyczyły one metaplazji, a nie dysplazji - to zupełnie inna sytuacja kliniczna wymagająca znacznie częstszej obserwacji.
Badania retrospektywne 5, 6 sugerują, że roczna obserwacja może być wystarczająca po resekcji endoskopowej, co jest zgodne z aktualnymi wytycznymi.