Which viruses that cause acute respiratory distress syndrome (ARDS) are present in Albania?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: September 18, 2026 • View editorial policy

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question

Viruset që shkaktojnë ARDS dhe qarkullojnë në Shqipëri

Viruset respiratore me prani të dokumentuar në Europë dhe globalisht që shkaktojnë ARDS dhe janë të pritshme në Shqipëri janë: SARS‑CoV‑2, influenza A/B (p.sh., H1N1), viruse të tjerë koronavirusë njerëzorë (HCoV), dhe RSV; më rrallë, parainfluenza, metapneumovirus, rinovirus, enterovirus (p.sh., EV‑D68), si dhe reaktivime nosokomiale të HSV/CMV te të sëmurët kritikë. 1, 2, 3, 4, 5

Klasifikim praktik sipas rrezikut për ARDS (Morb./Mort./QoL)

  • Shkalla më e lartë (shkakton ARDS me barrë të madhe në popullatë/ICU):

    • SARS‑CoV‑2 (COVID‑19) 1, 6
    • Influenza A/B, veçanërisht subtipet pandemike/sezonale A (p.sh., H1N1) 4, 7

  • Shkalla e ndërmjetme (zakonisht URTI, por mund të kalojnë në ARDS te të moshuar/imunokomprometuar):

    • RSV (veçanërisht të moshuar, komorbidë) 8, 2
    • HCoV sezonale (OC43, 229E, NL63, HKU1) – rrallë LRTI/ARDS te të brishtët 2

  • Shkalla më e ulët, por të dokumentuara si shkaktarë të LRTI/ARDS në rrethana të caktuara:

    • Parainfluenza, metapneumovirus njerëzor (HMPV) 2, 4
    • Rinoviruset (rrallë ARDS; më shumë te imunokomprometuarit) 2, 4
    • Enteroviruset (p.sh., EV‑D68) – epidemi periodike respiratore në Europë 3, 4
    • Herpesviridae nosokomiale: HSV, CMV – reaktivim te të ventiluarit/ICU 5

Pse këto janë relevante për Shqipërinë

  • Janë viruse respiratore të përhapura globalisht/Europë dhe të pritshme në Ballkan; diagnostikimi bëhet me panele multiplex RT‑PCR respiratore që identifikojnë të njëjtat patogjenë kudo ku qarkullojnë njerëzit 3, 4.
  • COVID‑19 dhe gripi sezonal kanë kontribuar gjerësisht në ARDS dhe vdekshmëri në Europë; kjo ngarkesë është e transferueshme edhe në Shqipëri për shkak të lidhjeve rajonale dhe sezonalitetit respirator 1, 7, 6.

Nuanca të rëndësishme për praktikë klinike

  • COVID‑19: incidencë e lartë e ARDS te rastet e rënda; ndikim i dukshëm në mortalitet/QoL afatgjatë (p.sh., dispne e qëndrueshme) 1, 6.
  • Influenca: më shpesh se viruset e tjera jo‑COVID te ARDS; bashkë‑infeksion bakterial i shpeshtë dhe përdorim më i lartë i ECMO; vaksina dhe antiviralet ndikojnë prognozën 7.
  • RSV/Parainfluenza/HMPV: rrezik për LRTI/ARDS tek të moshuarit/imunokomprometuarit; shpërthime në institucione 2, 8.
  • EV‑D68: rekomandohet testim respirator (jo vetëm CSF) gjatë klasterëve respiratorë, për të mos e humbur diagnozën 3.
  • HSV/CMV: mendoni reaktivim nosokomial si shkak ARDS te pacientët e ventiluar afatgjatë; kërkon prova etiologjike para terapisë antivirale 5.

Gabime të zakonshme për t’u shmangur

  • Mosfutja e paneleve virale te ARDS “pneumoni e komunitetit” – humbet influencën/RSV/EV‑D68 3, 4.
  • Supozimi se koronavirusët sezonalë nuk japin LRTI – mund të japin te të brishtët 2.
  • Injorimi i HSV/CMV te pacientët e ventiluar me përkeqësim respirator pa shkak të qartë 5.

References

4
Research

Viral Pneumonia and Acute Respiratory Distress Syndrome.

Clinics in chest medicine, 2017

Related Questions

What is the ARDSnet protocol for initiating BiPAP (bilevel positive airway pressure) in an adult patient with acute respiratory distress syndrome?
Does acute respiratory distress syndrome require bilateral pulmonary infiltrates?
In patients with acute respiratory distress syndrome (ARDS), which of the following statements about prone positioning are true: (1) its main benefit is redistribution of pulmonary blood flow toward better‑ventilated lung regions; (2) the PROSEVA trial demonstrated a mortality benefit with prone sessions of at least 16 hours per day; (3) prone positioning eliminates intrapulmonary shunt entirely; (4) it is relatively contraindicated in an open abdomen or unstable spine?
In a patient with severe acute respiratory distress syndrome on day 10 who has been kept supine, should I initiate an airway pressure release ventilation (APRV) trial with spontaneous breathing?
When is neuromuscular relaxation and blockade indicated in acute respiratory distress syndrome (ARDS)?
What are the indications for administering 500 mg of intravenous iron carboxymaltose?
What percentage of post‑void residual urine volume is considered normal?
How should I evaluate and manage a patient with a non‑functional neuroendocrine tumor for staging of metastasis and appropriate treatment options?
What are the possible causes of persistent upper left abdominal pain that begins immediately after eating and has been present for two years?
How should elevated blood glucose be managed with insulin therapy?
What is the recommended management for a hydrocele of the canal of Nuck?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.