Markering is niet noodzakelijk voor een afwijking op 15 cm ab ano in het proximale rectum
Voor een voor maligniteit verdachte afwijking op 15 cm ab ano (proximale rectum) is endoscopische markering (tatoeage) niet noodzakelijk, aangezien het rectum op deze locatie voldoende anatomische herkenningspunten biedt voor zowel endoscopische als chirurgische lokalisatie.
Anatomische Context
Het proximale rectum op 15 cm ab ano bevindt zich aan de bovengrens van wat als rectumcarcinoom wordt geclassificeerd. Volgens de ESMO-richtlijnen worden tumoren tot 15 cm vanaf de anale marge als rectumcarcinoom beschouwd, waarbij deze specifieke locatie wordt gecategoriseerd als "hoog rectum" (>10 tot 15 cm) 1.
Waarom Geen Markering Nodig Is
De meest recente en hoogwaardige richtlijnen zijn eenduidig over wanneer tatoeage niet nodig is:
De US Multi-Society Task Force (2020) stelt expliciet: "Tattoos are unnecessary for lesions located in the cecum, adjacent to the ileocecal valve, or in the low rectum, where anatomic landmarks are in place and can be used as a reference" 2
De AGA Clinical Practice Update (2024) bevestigt: "Tattoos may not be necessary if the lesions are in close proximity to clear anatomic landmarks, such as the cecum, ileocecal valve, or rectum" 3
Het proximale rectum op 15 cm heeft voldoende anatomische oriëntatiepunten voor identificatie. Een fotografische documentatie van de laesie met het anatomische herkenningspunt in beeld is voldoende 2.
Wanneer Wél Markering Overwegen
Tatoeage zou alleen overwogen moeten worden als:
- De laesie endoscopisch wordt verwijderd en er later mogelijk chirurgie nodig is bij onvolledige resectie of ongunstige histologie
- De exacte locatie onduidelijk is na beeldvorming
- Er sprake is van een laesie in het middel- of laag rectum (<10 cm) waar precisie cruciaal is voor sfincterbesparende chirurgie
Belangrijke Overwegingen bij Tatoeage (indien toch toegepast)
Als u besluit om toch te tatoeëren:
- Plaats de tatoeage 3-5 cm distaal (anale zijde) van de laesie bij 2-3 afzonderlijke locaties 2
- Vermijd tatoeage direct bij of onder de laesie - dit kan submucosale fibrose veroorzaken die toekomstige endoscopische resectie bemoeilijkt 2
- Gebruik de submucosale bleb-techniek: eerst een fysiologische zoutoplossing injecteren om het submucosale vlak te bevestigen, dan 0,75-1,0 mL tatoeage-injectie per locatie 2
Praktische Aanbeveling
Voor deze specifieke casus (15 cm ab ano):
- Documenteer de locatie nauwkeurig met rigide sigmoidoscopie en fotografische documentatie
- Verricht biopsie voor histopathologische bevestiging 1
- Bespreek in multidisciplinair team voor staging en behandelplan 1
- Geen routinematige tatoeage - de anatomische locatie is voldoende voor identificatie
Valkuil om te Vermijden
Onderzoek toont aan dat tatoeage in het rectum controversieel blijft vanwege zorgen over het obscureren van anatomische vlakken tijdens chirurgie 4. Hoewel sommige studies voordelen suggereren voor lymfeklieropbrengst, is de praktijk niet gestandaardiseerd en zijn complicaties zeldzaam maar mogelijk (0,6% in gepoolde data) 4.