U pacjentów z eGFR <30 ml/min należy zastosować warfarynę lub apixaban zamiast dabigatranu
Dabigatran jest przeciwwskazany u pacjentów z eGFR <30 ml/min, a najlepszymi alternatywami są warfaryna (z ostrożnym monitorowaniem INR) lub apixaban w zredukowanej dawce 2,5 mg dwa razy dziennie 1.
Dlaczego dabigatran nie może być stosowany
Dabigatran jest eliminowany głównie przez nerki (około 80% klirensu nerkowego), co powoduje znaczącą akumulację leku przy ciężkiej niewydolności nerek 2. Etykieta FDA wyraźnie stwierdza, że nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania dla pacjentów z CrCl <15 ml/min lub na dializie 1. Badanie RE-LY wykluczyło pacjentów z eCrCl <30 ml/min 2, 3.
Alternatywy antykoagulacyjne w kolejności preferencji
1. Apixaban (pierwsza linia)
- Dawkowanie: 2,5 mg dwa razy dziennie dla pacjentów z eGFR 15-29 ml/min 2, 3
- Uzasadnienie: Tylko 25% eliminacji nerkowej, co czyni go najbezpieczniejszym NOAC w ciężkiej niewydolności nerek 2
- Badanie ARISTOTLE wykluczyło pacjentów z eCrCl <25 ml/min, ale włączyło niewielką liczbę pacjentów z eGFR 25-30 ml/min 2
- Dane obserwacyjne sugerują, że apixaban może być bezpieczniejszy niż warfaryna u pacjentów na dializie 4, 5
- Uwaga: Dla pacjentów na dializie (eGFR <15 ml/min) dane są ograniczone, ale apixaban jest jedynym NOAC z pewnym wsparciem w danych obserwacyjnych 4
2. Warfaryna (alternatywa)
- Dawkowanie: Dostosowane do INR 2,0-3,0 z częstym monitorowaniem 2
- Zalety: Nie jest eliminowana przez nerki, długoletnie doświadczenie kliniczne
- Wady:
3. Rivaroxaban (trzecia linia)
- Dawkowanie: 15 mg raz dziennie dla CrCl 15-29 ml/min (brak danych RCT) 2, 3
- 33% eliminacji nerkowej 2
- Badanie ROCKET-AF wykluczyło pacjentów z CrCl <30 ml/min 2
- Nie zalecany dla CrCl <15 ml/min 3
Algorytm postępowania
Dla eGFR 15-29 ml/min:
- Pierwsza linia: Apixaban 2,5 mg dwa razy dziennie
- Jeśli apixaban niedostępny lub nietolerowany: Warfaryna z docelowym INR 2,0-3,0
- Jeśli obie powyższe opcje niemożliwe: Rivaroxaban 15 mg raz dziennie (z ostrożnością)
Dla eGFR <15 ml/min lub na dializie:
- Preferowana: Warfaryna z docelowym INR 2,0-3,0
- Alternatywa (po konsultacji ze specjalistą): Apixaban 2,5 mg dwa razy dziennie (dane ograniczone, ale najlepsze spośród NOAC) 4, 5
- Unikać: Dabigatran, rivaroxaban, edoxaban 6, 1
Kluczowe pułapki
- Nie stosować dabigatranu 75 mg dwa razy dziennie (zatwierdzonego dla CrCl 15-30 ml/min w migotaniu przedsionków) u pacjentów z CrCl <15 ml/min lub na dializie 1
- Monitorować funkcję nerek: Co 3 miesiące dla eGFR 15-30 ml/min, częściej podczas chorób współistniejących 2
- Unikać inhibitorów P-gp (dronedarone, ketokonazol systemowy) u pacjentów z CrCl <30 ml/min przyjmujących jakikolwiek NOAC 1
- Warfaryna wymaga szczególnej ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia i kalcyfikacji naczyniowej w ESRD 4