Lojne žlijezde se najranije aktiviraju u fetalnom periodu, sa značajnim porastom aktivnosti neposredno nakon rođenja i ponovo oko 9. godine života
Vremenska linija aktivacije lojnih žlijezda
Lojne žlijezde pokazuju dva ključna perioda aktivacije: prvi neposredno nakon rođenja (prvi sat do prva sedmica života), a drugi počinje oko 9. godine sa adrenarkom i nastavlja se do približno 17. godine kada dostiže odraslu razinu 1, 2.
Fetalni i neonatalni period
Razvoj lojnih žlijezda počinje između 13. i 16. sedmice gestacije, paralelno sa razvojem folikula dlake 3. Funkcija žlijezda u fetalnom i neonatalnom periodu regulirana je:
Snažan porast lučenja sebuma javlja se nekoliko sati nakon rođenja, dostiže vrhunac tokom prve sedmice života, a zatim polako opada 1, 2.
Period djetinjstva
Tokom djetinjstva, lojne žlijezde rastu istim tempom kao i ostatak tijela, održavajući relativno nisku aktivnost 2.
Adrenarha i pubertet (najvažniji period)
Novi porast aktivnosti lojnih žlijezda počinje oko 9. godine života sa adrenarkom 1, 2. Ovaj proces:
- Nastavlja se do približno 17. godine kada se dostiže odrasla razina produkcije sebuma
- Broj lojnih žlijezda ostaje približno isti tokom cijelog života
- Veličina žlijezda ima tendenciju povećanja sa godinama 2
Klinički značaj
Progresija sa uzrastom
Istraživanja pokazuju da je početak lučenja sebuma asinhroni, sa samo malim brojem folikula koji inicijalno počinju lučiti sebum na površinu kože 4. Broj folikula koji luče sebum i površina sebuma povećavaju se sa uzrastom i pubertetskim stadijem 4.
Povezanost sa akne vulgaris
Djeca koja razviju akne pokazuju:
- Viši nivo produkcije sebuma sa povećanjem uzrasta
- Veće gustine propionibakterija
- Raniji početak lučenja sebuma u odnosu na djecu istog uzrasta koja ne razviju akne 4
Ove opservacije sugerišu da odlaganje početka produkcije sebuma ili ekspanzije propionibakterijske flore do nakon puberteta može predstavljati način prevencije bolesti ili minimiziranja njene težine 4.
Važna napomena
Broj lojnih žlijezda se ne povećava nakon rođenja - samo njihova veličina i aktivnost se mijenjaju 3. Ovo je ključna razlika u razumijevanju razvoja i funkcije ovih žlijezda tokom života.