Postępowanie w przypadku biopsji tarczycy AUS-O (Bethesda III) z metaplazją oksyfilną
W przypadku guzka tarczycy z cytopatologią AUS-O (Bethesda III) z cechami metaplazji oksyfilnej (komórek Hürthle'a), zaleca się powtórzenie biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej (BAC) w ciągu 1-12 miesięcy, przy czym dla dużych guzków (>40 mm) natychmiastowa operacja stanowi alternatywę. 1
Algorytm postępowania
1. Ocena ryzyka złośliwości
- Ryzyko złośliwości w kategorii Bethesda III wynosi 10-30% 1
- Guzki z metaplazją oksyfilną (AUS-O) wykazują niższe ryzyko złośliwości w porównaniu z innymi podkategoriami Bethesda III 2
- Należy uwzględnić klasyfikację EU-TIRADS w ocenie ryzyka
2. Decyzja o dalszym postępowaniu zależy od wielkości guzka:
Guzki ≤20 mm:
- Powtórz BAC w ciągu 1-12 miesięcy 1
- Aktywna obserwacja jest dopuszczalną alternatywą dla guzków ≤20 mm 1
- Jeśli druga BAC ponownie wykaże Bethesda III: rozważ operację lub kontynuuj obserwację w zależności od cech ultrasonograficznych
Guzki 20-40 mm:
Guzki >40 mm:
- Natychmiastowa operacja jest alternatywą do powtórzenia BAC, szczególnie gdy guzek jest podejrzany w badaniu ultrasonograficznym lub uciskowy 1
3. Modyfikatory decyzji klinicznych:
Czynniki przemawiające za operacją:
- EU-TIRADS 5 z wieloma cechami wysokiego podejrzenia złośliwości (wyraźna hipoechogeniczność, wymiar przednio-tylny większy niż poprzeczny, mikrozwapnienia, nieregularne brzegi) 1
- Wzrost wielkości guzka lub zmiany w obrazie ultrasonograficznym 1
- Objawy uciskowe
- Preferencje pacjenta
Czynniki przemawiające za obserwacją:
- Guzki ≤20 mm bez podejrzanych cech ultrasonograficznych 1
- EU-TIRADS 2,3 lub 4 bez cech wysokiego ryzyka
- Wiek podeszły i współistniejące choroby
- Metaplazja oksyfilna (AUS-O) ma niższe ryzyko złośliwości niż inne podkategorie 2
4. Dodatkowe zalecenia:
- Przed operacją (kategorie Bethesda III, IV, V, VI): oznacz kalcytoninę w osoczu w celu wykluczenia raka rdzeniastego tarczycy 1
- Jeśli wybrano obserwację: USG kontrolne co 1-2 lata przez pierwsze 5 lat 1
- Rozważ analizę molekularną, jeśli jest dostępna, szczególnie dla guzków 10-20 mm 1, 3
Ważne zastrzeżenia
Specyfika metaplazji oksyfilnej (AUS-O):
- Badania pokazują, że guzki z atypią komórek Hürthle'a mają niższy wskaźnik złośliwości (około 20-30%) w porównaniu z atypią jądrową (która może osiągać 68%) 2, 4
- Klasyfikacja EU-TIRADS może być szczególnie pomocna w ocenie ryzyka guzków z metaplazją oksyfilną 2
Pułapki do uniknięcia:
- Nie należy automatycznie kwalifikować wszystkich guzków Bethesda III do operacji - wielkość i cechy ultrasonograficzne są kluczowe
- Nie należy bagatelizować wzrostu guzka podczas obserwacji - wymaga to powtórzenia BAC
- Nie należy pomijać oceny EU-TIRADS przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych
Rokowanie: Nawet jeśli potwierdzi się rak, większość (>95%) złośliwych guzków Bethesda III to niskozagrożone zróżnicowane raki tarczycy z doskonałym rokowaniem 5, 6