Leczenie uzupełniające raka przełyku po operacji
U pacjentów z rakiem przełyku po operacji z intencją radykalną, którzy mieli neoadiuwantową chemioradioterapię i wykazują chorobę resztkową w preparacie (ypT1 i/lub ypN1), należy zastosować adiuwantowy niwolumab przez 1 rok. 1
Algorytm postępowania w zależności od scenariusza klinicznego
Scenariusz 1: Po neoadiuwantowej chemioradioterapii (np. protokół CROSS) + operacja z chorobą resztkową
- Jeśli w preparacie pooperacyjnym stwierdza się chorobę resztkową (ypT1 i/lub ypN1):
- Zastosuj niwolumab 240 mg co 2 tygodnie lub 480 mg co 4 tygodnie przez 1 rok 1
- Badanie CheckMate 577 wykazało wydłużenie czasu wolnego od choroby z 11,0 do 22,4 miesiąca (HR 0,69; p < 0,001) 1
- Nie wymaga się badania PD-L1 przed rozpoczęciem leczenia 1
- Dotyczy zarówno raka płaskonabłonkowego, jak i gruczolakoraka przełyku oraz połączenia przełykowo-żołądkowego 1
Scenariusz 2: Po chemioterapii perioperacyjnej (np. FLOT) + operacja z cechami wysokiego ryzyka
- Jeśli zastosowano chemioterapię perioperacyjną (bez radioterapii):
- Kontynuuj zaplanowane cykle pooperacyjne chemioterapii (4 cykle FLOT) 1, 2
- FLOT to preferowany schemat: docetaksel 50 mg/m², oksaliplatyna 85 mg/m², leukoworyna 200 mg/m², 5-FU 2600 mg/m² jako 24-godzinny wlew w dniu 1, cykle co 2 tygodnie 1, 2
- Jeśli FLOT niedostępny: cisplatyna + 5-FU (cisplatyna 80 mg/m² dzień 1,5-FU 1 g/m²/dzień dni 1-4, cykle co 3 tygodnie) 2
Scenariusz 3: Operacja pierwotna bez leczenia neoadiuwantowego z cechami wysokiego ryzyka
Cechy wysokiego ryzyka obejmują:
- Dodatnie lub bliskie marginesy (≤1 mm)
- Pozawęzłowe rozszerzenie przerzutów w węzłach chłonnych
- Stadium ypN2-3
- Zaawansowanie T3-T4
- Zajęcie węzłów chłonnych
W tym scenariuszu:
- Rozważ adiuwantową chemioradioterapię 3, 4
- Schemat: cisplatyna + 5-FU z jednoczesną radioterapią 50,4 Gy w 28 frakcjach 3, 4
- Alternatywnie: 50 Gy w 25 frakcjach 1
- Preferuj techniki IMRT lub VMAT dla lepszej oszczędności narządów krytycznych 1
Scenariusz 4: Rak płaskonabłonkowy z dodatnimi węzłami chłonnymi po neoadiuwantowej chemioradioterapii
- Rozważ adiuwantową chemioterapię u pacjentów z pN+ po neoadiuwantowej chemioradioterapii i operacji 5
- Schemat: cisplatyna 20 mg/m²/dzień + 5-FU 800 mg/m²/dzień dni 1-4 i 22-25 5
- Badania retrospektywne sugerują poprawę przeżycia całkowitego w tej grupie (5-letnie OS: 45,8% vs 36,4%) 5
- Jednak priorytetem pozostaje niwolumab, jeśli spełnione są kryteria z badania CheckMate 577 1
Kluczowe uwagi praktyczne
Różnice między typami histologicznymi
- Gruczolakorak: Preferuj chemioterapię perioperacyjną (FLOT) lub neoadiuwantową chemioradioterapię (CROSS) 1, 2
- Rak płaskonabłonkowy: Preferuj neoadiuwantową chemioradioterapię lub definitywną chemioradioterapię 1, 2
Pułapki i ostrzeżenia
- Nie stosuj niwolumab u pacjentów z całkowitą odpowiedzią patologiczną (ypT0N0) – badanie CheckMate 577 obejmowało tylko pacjentów z chorobą resztkową 1
- Ocena jakości operacji jest kluczowa: Odpowiednia limfadenektomia (≥16-18, preferowane ≥20 węzłów chłonnych) wpływa na decyzję o radioterapii 2
- Toksyczność pooperacyjna: Chemioradioterapia wiąże się z większą toksycznością pooperacyjną niż sama chemioterapia 2
- Lokalizacja guza: Guzy górnej i środkowej części przełyku mogą wymagać innego podejścia chirurgicznego i radioterapeutycznego 2
Badania w toku
- Badanie ESOPEC porównuje protokół CROSS z FLOT – wyniki oczekiwane 1
- Badania z pembrolizumabem w leczeniu adiuwantowym są w toku 6
Monitorowanie po leczeniu
- Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego 4-6 tygodni po zakończeniu chemioradioterapii 4
- Regularne badania obrazowe i kliniczne podczas leczenia niwolumabem