Miyokardit Takibinde Değerlendirme Parametreleri
Miyokardit takibinde kardiyak troponin ölçümü mutlaka yapılmalıdır ve bu, hem tanı hem de prognostik değerlendirme için temel bir biyobelirteçtir. 1
Troponin Ölçümü - Temel Yaklaşım
Troponin ölçümü miyokardit takibinde kritik öneme sahiptir:
- Başlangıç değerlendirmede: Kardiyak troponin I veya T düzeyleri klinik olarak miyokardit şüphesi olan tüm hastalarda ölçülmelidir 1
- Akut fazda: Troponin yüksekliği hastaların yaklaşık %34'ünde görülür (klasik assaylerle), ancak yüksek duyarlıklı assayler daha fazla vaka tespit edebilir 1
- Prognostik değer: Troponin yüksekliği hem kısa hem de uzun dönem prognoz için önemli bilgi sağlar 2
Seri Troponin Takibi
Akut miyokardit döneminde:
- Persistan veya dalgalanan troponin konsantrasyonları, ekokardiyografide kötüleşen sol ventrikül fonksiyonu ile birlikte, yaşamı tehdit eden aritmi öncesinde görülebilir 3
- Bu nedenle akut fazda seri troponin ölçümleri yapılmalıdır
Kronik takipte:
- Troponin düzeylerinin 3-4. günde tekrar ölçülmesi, infarkt büyüklüğü ve nekroz dinamiklerinin değerlendirilmesi için makul olabilir 2
- Klinik iyileşme sonrası persistan troponin yüksekliği durumunda makrokompleks oluşumu araştırılmalıdır (özellikle sporcularda) 4
Kapsamlı Takip Parametreleri
1. Elektrokardiyografik Monitörizasyon
- 12 derivasyonlu EKG: Tüm hastalarda yapılmalıdır 1
- Uzun süreli EKG monitörizasyonu: Ventriküler aritmi veya kalp bloğu olan hastalarda gereklidir 3
- Dikkat edilecek bulgular: QRS genişlemesi, sık non-sustained ventriküler aritmiler, AV bloklar 3
2. Ekokardiyografik Değerlendirme
- Standart transtorasik ekokardiyografi: Tüm hastalarda yapılmalıdır 1
- Takip parametreleri:
- Sol ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonu
- Bölgesel duvar hareket anormallikleri
- Perikard efüzyonu varlığı
- İntrakaviter trombüs 1
3. Kardiyak Manyetik Rezonans (KMR)
KMR, miyokardit tanı ve takibinde giderek daha rutin hale gelmektedir 3:
- Akut fazda: Ödem ve geç gadolinyum tutulumu (LGE) değerlendirilir
- Kısa dönem takip (ortalama 36 gün): Hastaların %91'inde aktif hastalık bulguları devam eder 5
- Uzun dönem takip (yaklaşık 1 yıl): Hastaların %61.5'inde aktif hastalık bulguları persiste eder 5
- Prognostik değer:
4. Diğer Laboratuvar Parametreleri
- İnflamasyon belirteçleri: Eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve C-reaktif protein (CRP) 3
- BNP/NT-proBNP: Ek prognostik bilgi için makul olabilir 2
- Hemogram: Anemi tespiti için 6
5. Endomiyokardiyal Biyopsi (EMB)
EMB belirli durumlarda tekrarlanmalıdır 7:
- İndikatörler:
- Klinik kötüleşme
- Miyokardit nüksü şüphesi
- İmmünsüpresif tedaviye yanıtın değerlendirilmesi
- Bulgular: Takip biyopsilerinde hastaların %55'inde aktif veya borderline miyokardit saptanır ve çoğunlukta tedavi değişikliğine yol açar 7
Kritik Uyarılar ve Tuzaklar
Yüksek Riskli Bulgular
Aşağıdaki bulgular varlığında hastalar yüksek riskli kabul edilmelidir:
- Rekürren iskemi veya göğüs ağrısı
- Hemodinamik instabilite (hipotansiyon, pulmoner raller)
- Majör aritmiler (tekrarlayan ventriküler taşikardi, ventriküler fibrilasyon)
- Yüksek troponin düzeyleri 6
Özel Durumlar
- Sporcular: Klinik iyileşme sonrası persistan troponin yüksekliği durumunda makrokompleks varlığı araştırılmalı (PEG presipitasyonu ile) 4
- İmmün checkpoint inhibitör ilişkili miyokardit: Asemptomatik hastalarda bile izole troponin yüksekliği durumunda erken kortikosteroid tedavisi düşünülmelidir 8
- Fulminan miyokardit: İnotropik destek veya mekanik destek gerektiren, Mobitz tip 2 veya daha yüksek derece kalp bloğu, sürekli/semptomatik ventriküler taşikardi olan hastalarda EMB yapılmalıdır 1
Aktivite Kısıtlaması
- Egzersiz kısıtlaması: Miyokardit tanısından sonra 3-6 ay boyunca kompetitif spor aktivitelerinden kaçınılmalıdır 1
- Yeniden değerlendirme: Spora dönüş öncesi klinik değerlendirme ve fonksiyonel testlerle yeniden değerlendirme yapılmalıdır 1
İlaç Uyarıları
- NSAİİ'ler kaçınılmalıdır: Artmış inflamasyon ve mortalite riski nedeniyle 1
Takip Algoritması Özeti
Akut faz (0-7 gün):
- Troponin, EKG, ekokardiyografi, KMR
- Sürekli EKG monitörizasyonu
- İnflamasyon belirteçleri
Kısa dönem (1-2 ay):
- Troponin kontrolü
- Ekokardiyografi
- KMR (özellikle klinik kötüleşme varsa)
Uzun dönem (1 yıl):
- KMR ile inflamasyon persistansı değerlendirmesi
- Ekokardiyografi ile fonksiyon takibi
- Persistan inflamasyon varlığı olumsuz sonuçlarla ilişkilidir 5