Evet, proteinüri hiperlipidemi nedeni olur
Proteinüri, özellikle nefrotik düzeyde olduğunda, doğrudan hiperlipidemi gelişimine yol açar ve bu ilişki proteinüri şiddeti ile paralellik gösterir.
Patofizyolojik Mekanizma
Proteinüri ile hiperlipidemi arasındaki nedensel ilişki çok yönlüdür:
Karaciğer sentezi artışı: Proteinüri nedeniyle gelişen hipoalbuminemi ve azalmış serum onkotik basınç, karaciğerde kompansatuar olarak kolesterol, kolesterol ester ve apolipoprotein B sentezini artırır, bu da LDL ve VLDL üretimini yükseltir 1
Lipoprotein klirensi bozulması: Proteinüri, dokuların lipoprotein reseptör düzeylerini belirgin şekilde azaltır. Nefrotik sendromlu sıçanlarda neredeyse tüm dokularda lipoprotein reseptörlerinde anlamlı azalma saptanmıştır 2. Bu, lipoprotein temizlenmesini doğrudan bozar.
Apolipoprotein kompozisyonu değişiklikleri: Nefrotik düzeyde proteinürisi olan hastalarda VLDL1 partikülleri apolipoprotein C ve E açısından defisyenttir 3. Bu apolipoproteinler lipoliz ve reseptör aracılı klirenste kritik rol oynar, eksiklikleri hiperlipidemiyi şiddetlendirir.
Proteinüri Şiddeti ile Korelasyon
Lipid anormalliklerinin derecesi proteinüri miktarı ile doğrudan ilişkilidir 4:
Orta düzey proteinüri (100-200 mg/kg/gün): Serum TC, HDL, LDL ve apoB düzeyleri ile log proteinüri arasında pozitif korelasyon vardır (r=+0.80, p<0.01 TC için)
Ağır proteinüri (≥200 mg/kg/gün): En yüksek Lp(a), TC, TG, LDL-C ve apoB konsantrasyonları bu grupta görülür 4
Klinik Kanıt
Proteinürinin nedensel rolü tedavi çalışmalarıyla doğrulanmıştır: Enalapril ile proteinüri azaltıldığında (albümin sentez hızı korunurken), serum trigliserid ve kolesterol düzeyleri neredeyse normal aralığa düşmüştür 5. Bu, proteinürinin kendisinin (artmış albümin sentezinden bağımsız olarak) hiperlipidemi için nedensel olduğunu gösterir.
Önemli Uyarılar
Hipoalbuminemi tek başına yeterli değildir: Nagase analbuminemik sıçanlar (proteinüri olmadan) neredeyse normal trigliserid düzeylerine sahiptir, bu da proteinürinin kritik faktör olduğunu gösterir 2
Antiproteinürik tedavi (RAAS blokajı ile) apo B düzeylerini %23 azaltır ancak hücresel kolesterol effluxunu değiştirmez 6
Persistan proteinüri ve dislipidemi birlikte, lupus nefritli hastalarda progresif kronik böbrek hastalığı için majör modifiye edilebilir risk faktörleridir 7