Paklitaksel w dawce 80 mg/m² może powodować opóźnione wymioty, ale ryzyko jest stosunkowo niskie
Paklitaksel w dawce 80 mg/m² podawany co tydzień jest klasyfikowany jako chemioterapia o niskim do umiarkowanym ryzyku wymiotnym, a opóźnione wymioty (występujące >24 godziny po podaniu) mogą się pojawić, choć są mniej prawdopodobne niż przy wyższych dawkach lub schematach podawania co 3 tygodnie.
Klasyfikacja ryzyka wymiotnego
Paklitaksel w monoterapii jest generalnie uważany za lek o niskim do umiarkowanego potencjale wymiotnym, w zależności od dawki i schematu podawania 1. Schemat tygodniowy 80 mg/m² ma niższe ryzyko wymiotne niż standardowe dawki 135-175 mg/m² podawane co 3 tygodnie.
Charakterystyka opóźnionych wymiotów
Według wytycznych MASCC/ESMO 1:
- Opóźnione wymioty definiuje się jako nudności i wymioty występujące >24 godziny po podaniu chemioterapii
- Najważniejszym czynnikiem predykcyjnym opóżnionych wymiotów jest obecność ostrych wymiotów w pierwszych 24 godzinach
- Pacjenci z ostrymi wymiotami mają dwukrotnie większe ryzyko rozwoju opóżnionych wymiotów
Dane kliniczne dla paklitakselu
Z danych FDA 2:
- Nudności/wymioty występowały u 52% wszystkich pacjentów leczonych paklitakselem
- Objawy były zazwyczaj łagodne do umiarkowanych
- Wymioty były zależne od schematu podawania - częstsze przy infuzji 24-godzinnej niż 3-godzinnej
Badanie retrospektywne 3 dotyczące tygodniowego paklitakselu 80 mg/m² wykazało:
- Nudności, wymioty i anoreksja były zgłaszane jako działania niepożądane
- Toksyczność była ogólnie akceptowalna
Profilaktyka przeciwwymiotna
Dla paklitakselu w dawce 80 mg/m² co tydzień, zgodnie z wytycznymi 1, 4:
Dzień 1 (dzień podania):
- Antagonista receptora 5-HT3 (ondansetron, granisetron) LUB
- Deksametazon (pojedyncza dawka)
- Nie jest rutynowo wymagany antagonista NK-1
Dni 2-3:
- Brak rutynowej profilaktyki dla opóżnionych wymiotów przy tym schemacie
Czynniki ryzyka
Badania identyfikują następujące czynniki zwiększające ryzyko CINV 5, 6:
- Płeć żeńska - niezależny czynnik ryzyka zarówno dla opóżnionych nudności jak i wymiotów
- Młodszy wiek (<50 lat)
- Krótszy czas snu przed chemioterapią
- Wyższy poziom lęku przed chemioterapią
- Słaba kontrola wymiotów w poprzednich cyklach
Praktyczne zalecenia
Ocena ryzyka: Oceń czynniki ryzyka pacjenta (wiek, płeć, wcześniejsze doświadczenia z chemioterapią)
Profilaktyka podstawowa: Podaj antagonistę 5-HT3 lub deksametazon w dniu podania
Monitorowanie: Szczególnie obserwuj pacjentów w dniach 2-5 po podaniu, gdy opóżnione wymioty są najbardziej prawdopodobne
Leczenie przełomowe: Jeśli wystąpią wymioty pomimo profilaktyki:
Uwaga: Paklitaksel jest metabolizowany przez CYP3A4, więc aprepitant (który jest inhibitorem i induktorem CYP3A4) może zmieniać metabolizm paklitakselu - zachowaj ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu 7
Pułapki
- Nie lekceważ ryzyka u młodych kobiet - mają one znacząco wyższe ryzyko CINV
- Pamiętaj, że tygodniowe podawanie ma kumulatywny efekt - objawy mogą nasilać się w kolejnych tygodniach terapii
- Opóżnione nudności są często bardziej nasilone i trudniejsze w leczeniu niż ostre wymioty 8