In a 16‑week pregnant woman with a blood pressure of 160/100 mm Hg, what are the differential diagnoses?

16 Haftalık Gebede 160/100 mmHg Tansiyon: Ayırıcı Tanılar

16 haftalık gebelikte 160/100 mmHg tansiyon saptandığında, öncelikli ayırıcı tanı kronik hipertansiyondur, çünkü bu tansiyon 20. gebelik haftasından önce tespit edilmiştir. 1

Birincil Ayırıcı Tanı

Kronik Hipertansiyon

1. gebelik haftasında yüksek tansiyon, tanım gereği kronik hipertansiyon olarak değerlendirilmelidir. ISSHP (International Society for the Study of Hypertension in Pregnancy) kılavuzuna göre, 20. gebelik haftasından önce tespit edilen hipertansiyon kronik hipertansiyon olarak sınıflandırılır 1.

Kronik hipertansiyonun alt tipleri:

• Esansiyel hipertansiyon (en sık neden - vakaların çoğunluğu)

  • Genellikle aile öyküsü pozitif
  • Sıklıkla obezite veya fazla kilolu olma ile birlikte 1

• Sekonder hipertansiyon (daha nadir)

  • Primer renal parankimal hastalıklar (reflü nefropatisi, glomerülonefrit)
  • Renal arterlerin fibromüsküler hiperplazisi
  • Primer hiperaldosteronizm 1

Diğer Önemli Ayırıcı Tanılar

Beyaz Önlük Hipertansiyonu

• Klinik/ofis ortamında ≥140/90 mmHg
• Evde veya işte ölçümlerde <135/85 mmHg
• Önemli: Tamamen benign değildir ve preeklampsi riski artmıştır
• Hastaların %25'inde görülebilir 1

Maskelenmiş Hipertansiyon

• Klinik ortamında normal tansiyon
• Diğer zamanlarda yüksek tansiyon
• 24 saatlik ambulatuvar tansiyon monitörizasyonu (ABPM) veya evde tansiyon takibi ile tanı konur
• Açıklanamayan kronik böbrek hastalığı, sol ventrikül hipertrofisi veya retinopati gibi hedef organ hasarı bulguları yoksa rutin olarak aranması önerilmez 1

Kritik Değerlendirme Adımları

Tanının Doğrulanması

160/100 mmHg şiddetli hipertansiyon sınırındadır ve acil değerlendirme gerektirir:

• Sistolik ≥160 veya diyastolik ≥110 mmHg ise 15 dakika içinde tekrar ölçülmeli 1
• Daha az şiddetli tansiyonlarda birkaç saat içinde tekrarlanan ölçümler yapılmalı 1

Beyaz Önlük Hipertansiyonunu Ekarte Etmek İçin

1. 24 saatlik ABPM veya evde tansiyon monitörizasyonu yapılmalı
2. 1. haftadan önce normal değerler:
   • 24 saatlik ortalama: <126/76 mmHg
   • Uyanıkken ortalama: <132/79 mmHg
   • Uyku sırasında ortalama: <114/66 mmHg 1

Zorunlu Başlangıç Tetkikleri

ISSHP, kronik hipertansiyonu olan tüm gebelerde şu tetkiklerin yapılmasını önerir (süperpoze preeklampsi gelişme riski %25'e kadar çıkabilir) 1:

1. Tam kan sayımı (hemoglobin ve trombosit sayımı)
2. Karaciğer enzimleri (AST, ALT, LDH) ve fonksiyon testleri (INR, serum bilirubin, serum albumin)
3. Serum kreatinin, elektrolitler ve ürik asit
4. İdrar analizi ve mikroskopisi, protein/kreatinin oranı veya albumin/kreatinin oranı
5. Serum kreatinin veya idrar testlerinde anormallik varsa renal ultrasonografi

Önemli Klinik Tuzaklar

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Sekonder nedenleri rutin olarak araştırmayın: Klinik ipuçları olmadıkça ISSHP rutin tarama önermemektedir 1
• İlk trimester tansiyon düşüşü: 12. haftadan sonra ilk kez ölçülen normal tansiyon, altta yatan kronik hipertansiyonu maskeleyebilir 1
• Gebelik boyunca yakın takip: Bu hastada süperpoze preeklampsi gelişme riski yüksektir (%25'e kadar) 1

Acil Müdahale Gerektiren Durumlar

160/100 mmHg tansiyon şiddetli hipertansiyon eşiğindedir. Eğer tekrarlanan ölçümlerde ≥160/110 mmHg saptanırsa:

• Acil antihipertansif tedavi başlanmalı
• Hastane yatışı düşünülmeli 2, 3

Özet: Algoritmik Yaklaşım

16. gebelik haftasında 160/100 mmHg tansiyon:

1. 15 dakika içinde tekrar ölç → Şiddetli hipertansiyonu doğrula
2. Kronik hipertansiyon tanısı koy (20. haftadan önce olduğu için)
3. Beyaz önlük hipertansiyonunu ekarte et → ABPM veya evde tansiyon takibi
4. Baseline tetkikleri iste → Tam kan, karaciğer, böbrek fonksiyonları, proteinüri
5. Sekonder nedenleri sadece klinik ipucu varsa araştır
6. Süperpoze preeklampsi için yakın takip planla (risk %25)

Bu yaklaşım, maternal ve fetal morbidite ve mortaliteyi azaltmak için kritik öneme sahiptir 1, 2.