Leczenie miejscowe i dożylne owrzodzeń kończyn
W leczeniu owrzodzeń kończyn dolnych, oprócz standardowej opatrunki i kompresji, należy rozważyć miejscowo opatrunki z oktasiarczanem sacharozy oraz tlen hiperbaryczny lub miejscowy tlen jako terapię uzupełniającą, gdy standardowe leczenie zawiodło.
Leczenie miejscowe (topikalne)
Opatrunki z oktasiarczanem sacharozy
Rozważ stosowanie opatrunków impregnowanych oktasiarczanem sacharozy jako leczenie uzupełniające w niezakażonych, neuroischemicznych owrzodzeniach stopy cukrzycowej, które nie wykazały wystarczającej poprawy po co najmniej 2 tygodniach standardowego leczenia 1. Jest to jedyny opatrunek z umiarkowaną pewnością dowodów wspierających jego stosowanie.
Autologiczny płytek leukocytowo-płytkowy z fibryną
Można zastosować autologiczny łatek z leukocytów, płytek i fibryny jako terapię uzupełniającą, gdy standardowe leczenie okazało się nieskuteczne i gdy dostępne są zasoby do regularnej nakłucia żylnego 1. To jedyna forma terapii płytkowej z umiarkowaną pewnością dowodów.
Produkty pochodzenia łożyskowego
Rozważ stosowanie produktów pochodzenia łożyskowego jako terapii uzupełniającej, gdy standardowe leczenie zawiodło 1.
Czego NIE stosować miejscowo
Wytyczne IWGDF 2024 są bardzo jasne w swoich silnych rekomendacjach przeciwko wielu popularnym terapiom 1:
- NIE stosuj antyseptycznych lub przeciwdrobnoustrojowych opatrunków (silna rekomendacja, umiarkowana pewność dowodów)
- NIE stosuj miodu ani produktów pszczelnych
- NIE stosuj opatrunków kolagenowych lub alginianowych
- NIE stosuj fenytoiny miejscowo
- NIE stosuj preparatów ziołowych
- NIE stosuj opatrunków srebrowych jako rutynowej terapii (mimo że niektóre badania sugerują korzyści 2, wytyczne są ostrożne)
Terapia tlenowa
Tlen hiperbaryczny (HBO)
Rozważ stosowanie tlenu hiperbarycznego jako terapii uzupełniającej w neuroischemicznych lub ischemicznych owrzodzeniach stopy cukrzycowej, gdy standardowe leczenie zawiodło i gdy zasoby już istnieją 1. Wytyczne IDSA z 2012 roku również wspierają HBO dla gojenia ran (ale nie dla rozwiązywania infekcji) 3.
Tlen miejscowy
Rozważ stosowanie tlenu miejscowego jako terapii uzupełniającej, gdy standardowe leczenie zawiodło i gdy dostępne są zasoby 1.
Czego NIE stosować
NIE stosuj innych gazów (zimna plazma atmosferyczna, ozon, tlenek azotu, CO2) 1.
Leczenie dożylne
Urokinaza
Istnieją ograniczone dane z 1993 roku sugerujące, że urokinaza podawana miejscowo dożylnie pod ciśnieniem wstecznym (100 000-200 000 j.m. 3 razy w tygodniu przez do 12 tygodni) może poprawić mikrokrążenie i gojenie opornych owrzodzeń kończyn dolnych 4. Jednak są to stare dane z małego badania i nie są wspierane przez współczesne wytyczne.
Prostaglandyna E1 dożylnie
Nie ma wystarczających dowodów wspierających rutynowe stosowanie dożylnej prostaglandyny E1 5.
Czego NIE stosować dożylnie
Wytyczne IWGDF 2024 silnie zalecają NIE stosować środków farmakologicznych promujących perfuzję i angiogenezę, suplementujących witaminy i mikroelementy, stymulujących produkcję czerwonych krwinek lub suplementacji białkowej 1.
Kluczowe zastrzeżenia
Wszystkie te terapie są uzupełniające do standardowego leczenia, które obejmuje ostre oczyszczanie chirurgiczne i podstawowe opatrunki utrzymujące wilgotne środowisko gojenia 1.
Kompresja pozostaje podstawą leczenia owrzodzeń żylnych kończyn dolnych - nie terapie miejscowe 6, 7, 8.
Większość dowodów ma niską pewność - sieć dowodów dla opatrunków i środków miejscowych jest ogólnie niskiej jakości 2.
Terapia negatywnym ciśnieniem (NPWT) może być rozważana dla ran pooperacyjnych, ale NIE dla owrzodzeń niezwiązanych z chirurgią 1.
Czynniki wzrostu, terapia komórkowa i substytuty skóry nie są zalecane jako rutynowa terapia uzupełniająca 1, 3.