Doziranje amikacina kod odraslog pacijenta na hemodijalizi
• Preporučujem amikacin 15 mg/kg intravenski ili intramuskularno, 2–3 puta sedmično, odmah nakon hemodijalize; ne smanjujte mg/kg dozu, već produžite interval; obavezno pratite nivoe (peak/trough) radi minimizacije ototoksičnosti i nefrotoksičnosti. 1, 2
Zašto ovako (prioritet: morbiditet, mortalitet, QoL)
- Aminoglikozidi su koncentracijski ovisni; smanjenje doze umanjuje baktericidnost i može pogoršati ishod infekcije; zato se zadržava 12–15 (preporučljivo 15) mg/kg, uz rjeđe doziranje i davanje poslije HD da se izbjegne gubitak lijeka i poddoziranje 1, 2.
- Smjernice najvišeg kvaliteta i najnovije među navedenima (ATS/CDC/IDSA 2016) eksplicitno preporučuju: amikacin 15 mg/kg/dose, 2–3x sedmično (ne dnevno), nakon hemodijalize, uz terapijsko monitorisanje 1. Starije ATS/IDSA smjernice su konzistentne 2.
- FDA label naglašava izbjegavanje trough >10 µg/mL i peak >35 µg/mL u kontekstu standardnih infekcija; međutim, kod TB/NTM režima ključne su smjernice TB koje favorizuju visoke pikove uz rjeđi interval; balans postići TDM-om da se očuva efikasnost i QoL (smanji ototoksičnost) 3, 1.
Kako tačno dozirati (algoritam)
- Izračun:
- TDM ciljanja i korekcije:
- U standardnim gram-negativnim infekcijama: ciljajte peak ~20–30 µg/mL i trough <10 µg/mL prema FDA labelu (radi sigurnosti/QoL); prilagodite interval (produžite) prije nego dozu ako je trough visok 3.
- U TB/NTM režimima: prioritet je održati punih 15 mg/kg 2–3x sedmično; koristite TDM da izbjegnete akumulaciju (trough <10 µg/mL) uz održanje adekvatnog pika; ako je trough povišen, prvo produžite interval (npr. 2x sedmično) 1, 2.
- Monitoring toksičnosti (mjesečno, ili češće ako rizično):
- Audiogram/vestibularni simptomi, kreatinin; odmah reagovati na tinitus, vrtoglavicu, gubitak sluha 2.
Napomene, nijanse i česte greške
- Ne dajte dozu prije HD: 20–40% može biti uklonjeno tokom HD ako je data neposredno prije, što vodi poddoziranju i lošijim ishodima; dajte nakon HD 2.
- Ne smanjujte mg/kg dozu rutinski: smanjuje se interval, ne doza, da se očuva koncentracijski učinak i klinički ishod 2, 1.
- Obavezno TDM ako dostupno: ESRD varijabilnost i kofarmaci (npr. diuretici, vankomicin) povećavaju rizik toksičnosti; TDM smanjuje morbiditet (ototoksičnost/nefrom), poboljšava QoL 1.
- Starije farmakokinetičke studije HD pokazuju da HD uklanja dio lijeka, ali akumulacija između sesija je značajna bez prilagođavanja intervala; TDM ostaje ključan 4, 5.
- Maksimalna pojedinačna doza: praktična granica 1 g; kod tjelesne mase vrlo visoke, razmotriti 15 mg/kg uz strogi TDM ili kap od 1 g po dozi radi sigurnosti 1.