Ορισμοί Νοσοκομειακής Πνευμονίας και Πνευμονίας Κοινότητας
Η νοσοκομειακή πνευμονία (HAP) ορίζεται ως πνευμονία που εμφανίζεται ≥48 ώρες μετά την εισαγωγή στο νοσοκομείο και δεν βρισκόταν σε περίοδο επώασης κατά την εισαγωγή, ενώ η πνευμονία κοινότητας (CAP) είναι πνευμονία που αποκτάται εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος ή διαγιγνώσκεται εντός των πρώτων 48 ωρών νοσηλείας. 1
Νοσοκομειακή Πνευμονία (Hospital-Acquired Pneumonia - HAP)
Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες ATS/IDSA 2016, η HAP χαρακτηρίζεται από 1:
- Χρονικό κριτήριο: Εμφάνιση ≥48 ώρες μετά την εισαγωγή στο νοσοκομείο
- Κλινικά κριτήρια: Νέο πνευμονικό διήθημα συν κλινικά στοιχεία λοιμώδους αιτιολογίας (νέο πυρετό, πυώδη πτύελα, λευκοκυττάρωση, επιδείνωση οξυγόνωσης)
- Σημαντική διευκρίνιση: Ο όρος HAP στις σύγχρονες οδηγίες αναφέρεται σε πνευμονία χωρίς μηχανικό αερισμό
Πνευμονία Σχετιζόμενη με Αναπνευστήρα (VAP)
Η VAP αποτελεί ξεχωριστή κατηγορία και ορίζεται ως 1:
- Πνευμονία που εμφανίζεται >48 ώρες μετά την ενδοτραχειακή διασωλήνωση
- Οι ασθενείς με HAP και VAP αποτελούν δύο αμοιβαία αποκλειόμενες ομάδες
Πνευμονία Κοινότητας (Community-Acquired Pneumonia - CAP)
- Χρονικό κριτήριο: Πνευμονία που αποκτάται εκτός νοσοκομειακού περιβάλλοντος ή διαγιγνώσκεται εντός των πρώτων 48 ωρών νοσηλείας
- Κλινικά κριτήρια: Ακτινολογικά επιβεβαιωμένο διήθημα με κλινικά συμπτώματα λοίμωξης
- Φάσμα παθογόνων: Περιορισμένο φάσμα με κυριαρχία πνευμονιόκοκκου
Σημαντικές Παρατηρήσεις και Κοινές Παγίδες
Εγκατάλειψη του Όρου HCAP
Κρίσιμη αλλαγή: Ο όρος "πνευμονία σχετιζόμενη με υπηρεσίες υγείας" (HCAP) δεν χρησιμοποιείται πλέον στις σύγχρονες οδηγίες 1. Η αιτιολογία:
- Πολλοί ασθενείς που χαρακτηρίζονταν ως HCAP δεν είχαν υψηλό κίνδυνο για πολυανθεκτικούς μικροοργανισμούς
- Η επαφή με το σύστημα υγείας από μόνη της δεν προβλέπει αξιόπιστα MDR παθογόνα
- Οι ασθενείς αυτοί πρέπει να αξιολογούνται με βάση επικυρωμένους παράγοντες κινδύνου για MDR παθογόνα, όχι απλώς την επαφή με το σύστημα υγείας
Διαφορές στο Φάσμα Παθογόνων
Το φάσμα παθογόνων αυξάνεται προοδευτικά 4:
- CAP: Κυρίως πνευμονιόκοκκος
- HAP: Προστίθενται πολυανθεκτικοί μικροοργανισμοί
- Ανοσοκατασταλμένοι: Προστίθενται ευκαιριακά παθογόνα
Διαγνωστικά Κριτήρια
Δεν υπάρχει "χρυσός κανόνας" για τη διάγνωση HAP ή VAP 1. Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό:
- Ακτινολογικών ευρημάτων
- Κλινικών σημείων (πυρετός, πυώδη πτύελα, λευκοκυττάρωση)
- Επιδείνωσης οξυγόνωσης
Χρονικό Παράθυρο Μετά την Έξοδο
Η HAP μπορεί να διαγνωστεί έως και 14 ημέρες μετά την έξοδο από το νοσοκομείο 5, γεγονός που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στην αξιολόγηση ασθενών με πνευμονία στην κοινότητα που είχαν πρόσφατη νοσηλεία.