What is the recommended treatment for premature ejaculation?

Θεραπεία Πρόωρης Εκσπερμάτισης

Η πρόωρη εκσπερμάτιση θεραπεύεται αποτελεσματικά με αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) ή τοπικά αναισθητικά, με την παροξετίνη 20 mg ημερησίως ή τη dapoxetine 30-60 mg κατά παραγγελία να αποτελούν τις πρώτες επιλογές, συνδυαζόμενες ιδανικά με ψυχοσεξουαλική συμβουλευτική. 1, 2

Αλγόριθμος Θεραπείας

Βήμα 1: Αξιολόγηση και Διάγνωση

• Λάβετε λεπτομερές σεξουαλικό ιστορικό που περιλαμβάνει: συχνότητα και διάρκεια πρόωρης εκσπερμάτισης, σχέση με συγκεκριμένους συντρόφους, βαθμό ερεθισμού, επίπτωση στη σεξουαλική δραστηριότητα και ποιότητα ζωής 1
• Κρίσιμο: Εάν συνυπάρχει στυτική δυσλειτουργία (ΣΔ), θεραπεύστε πρώτα τη ΣΔ 1
• Η διάγνωση βασίζεται αποκλειστικά στο σεξουαλικό ιστορικό - δεν απαιτούνται εργαστηριακές εξετάσεις 1, 2

Βήμα 2: Φαρμακευτική Θεραπεία Πρώτης Γραμμής

Επιλογή Α: Dapoxetine (όπου διατίθεται - εγκεκριμένη από EMA, όχι FDA)

• Δοσολογία: 30 mg αρχικά, αύξηση σε 60 mg εάν χρειάζεται
• Χορήγηση: 1-3 ώρες πριν τη σεξουαλική επαφή
• Αποτελεσματικότητα: Αύξηση IELT κατά 2,5-3,0 φορές (30 mg) και 3,0-4,3 φορές (60 mg) 2
• Ανεπιθύμητες ενέργειες: Ναυτία, διάρροια, ζάλη (εξαρτώμενες από τη δόση) 2

Επιλογή Β: Τοπικά Αναισθητικά

• Κρέμα ή σπρέι λιδοκαΐνης/πριλοκαΐνης (150 mg/ml λιδοκαΐνη, 50 mg/ml πριλοκαΐνη)
• Εφαρμογή: 20-30 λεπτά πριν τη σεξουαλική επαφή
• Αποτελεσματικότητα: Αύξηση IELT έως 6,3 φορές 1, 2
• Προσοχή: Πλύνετε το πέος πριν την επαφή για να αποφύγετε μούδιασμα του συντρόφου 1
• Μειονέκτημα: Πιθανή απώλεια στύσης με παρατεταμένη εφαρμογή (>30-45 λεπτά) 1

Βήμα 3: Off-Label SSRIs (εάν η dapoxetine δεν είναι διαθέσιμη ή αποτυχία πρώτης γραμμής)

Παροξετίνη (προτιμώμενη):

• Δοσολογία: 20 mg ημερησίως (πιο αποτελεσματική δόση)
• Εναλλακτικά: 20 mg κατά παραγγελία 3-4 ώρες πριν 1
• Αποτελεσματικότητα: Μεγαλύτερη καθυστέρηση εκσπερμάτισης από άλλα SSRIs 1

Σερτραλίνη:

• Δοσολογία: 25-200 mg ημερησίως ή 50 mg κατά παραγγελία 4-8 ώρες πριν 1
• Υψηλότερες δόσεις μπορεί να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα αλλά και τις ανεπιθύμητες ενέργειες 1

Φλουοξετίνη:

• Δοσολογία: 5-20 mg ημερησίως 1
• Κλινικό όφελος παρατηρείται ακόμη και σε δόσεις 5 mg 1

Κλομιπραμίνη (τρικυκλικό αντικαταθλιπτικό):

• Δοσολογία: 25-50 mg ημερησίως ή 25 mg κατά παραγγελία 4-24 ώρες πριν 1
• Προσοχή: Περισσότερες ανεπιθύμητες ενέργειες από SSRIs 1

Βήμα 4: Συνδυαστική Θεραπεία

Για ανεπαρκή ανταπόκριση σε μονοθεραπεία:

• Συνδυάστε dapoxetine με τοπικά αναισθητικά 3
• Εάν συνυπάρχει ΣΔ: Προσθέστε αναστολέα PDE5 (π.χ. sildenafil) 1, 2
• Η συνδυασμένη θεραπεία sildenafil + παροξετίνη υπερέχει της μονοθεραπείας αλλά αυξάνει τις ανεπιθύμητες ενέργειες (κεφαλαλγία, έξαψη) 1

Βήμα 5: Ψυχοσεξουαλική Συμβουλευτική

Συνδυάστε πάντα τη φαρμακοθεραπεία με:

• Γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία εστιασμένη στη σεξουαλικότητα
• Εκπαίδευση ασθενούς και συντρόφου
• Συμμετοχή του συντρόφου στη θεραπευτική διαδικασία όταν είναι δυνατόν 2, 3

Σημαντικές Παρατηρήσεις

Ανεπιθύμητες Ενέργειες SSRIs

• Συνήθεις: Ναυτία, ξηροστομία, υπνηλία, μειωμένη λίμπιντο 1
• Σπάνιες αλλά σοβαρές: Μανία, σύνδρομο απόσυρσης 1
• Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων: Προσοχή με αναστολείς MAO, λίθιο, αντιπηκτικά, αντιεπιληπτικά 1
• Οι δόσεις για πρόωρη εκσπερμάτιση είναι χαμηλότερες από αυτές για κατάθλιψη, άρα λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες 1

Διάρκεια Θεραπείας

• Η θεραπεία συνήθως απαιτείται σε συνεχή βάση 1
• Η πρόωρη εκσπερμάτιση επανέρχεται συνήθως με τη διακοπή των φαρμάκων 1
• Τα ποσοστά διακοπής της dapoxetine φτάνουν το 90% στα 2 έτη, κυρίως λόγω κόστους (29,9%) και απογοήτευσης με τη χορήγηση κατά παραγγελία (25%) 2

Τι ΔΕΝ Συνιστάται

• Χειρουργική επέμβαση (νευρεκτομή, εμφύτευση προσθετικού πέους): Οι κίνδυνοι υπερβαίνουν κατά πολύ τα οφέλη 1
• Α1-αδρενεργικοί αποκλειστές (alfuzosin, terazosin): Ανεπαρκή δεδομένα 1, 3
• Tramadol: Κίνδυνος εθισμού, περιορισμένα δεδομένα μακροχρόνιας ασφάλειας 2, 3
• Ρουτίνα περιτομή ή χειρουργική επέμβαση χαλινού: Δεν συνιστάται 3

Κοινές Παγίδες

• Μην αγνοείτε τη συνύπαρξη ΣΔ - πολλοί άνδρες με ΣΔ αναπτύσσουν δευτεροπαθή πρόωρη εκσπερμάτιση 1
• Ξεκινήστε με τη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση 1
• Η ημερήσια χορήγηση SSRIs είναι πιθανώς πιο αποτελεσματική από την κατά παραγγελία, αλλά η συμμόρφωση μπορεί να είναι πρόβλημα 1
• Καμία από τις φαρμακευτικές θεραπείες (εκτός από τη dapoxetine σε ορισμένες χώρες) δεν έχει έγκριση FDA για αυτή την ένδειξη 1

Πρακτική Προσέγγιση

Για άνδρες με συχνή σεξουαλική δραστηριότητα:

• Ξεκινήστε με ημερήσια παροξετίνη 20 mg ή dapoxetine (όπου διατίθεται)
• Προσθέστε ψυχοσεξουαλική συμβουλευτική

Για άνδρες με σποραδική σεξουαλική δραστηριότητα:

• Χρησιμοποιήστε τοπικά αναισθητικά ή dapoxetine κατά παραγγελία
• Εναλλακτικά: SSRI κατά παραγγελία (λιγότερο αποτελεσματικό από ημερήσια χορήγηση)

Για ανεπαρκή ανταπόκριση:

• Συνδυάστε φαρμακευτικές προσεγγίσεις
• Επανεκτιμήστε για συνυπάρχουσα ΣΔ
• Εντείνετε την ψυχοσεξουαλική υποστήριξη

Ο στόχος της θεραπείας είναι η ικανοποίηση ασθενούς και συντρόφου, όχι απλώς η αύξηση του IELT 1. Η ασφάλεια πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημα καθώς η πρόωρη εκσπερμάτιση δεν απειλεί τη ζωή 1.