Gut Artritinde NSAID ve Deksametazon ile Ağrı Geçmezse Ne Yapılabilir
NSAID ve deksametazona yanıt vermeyen gut artrit ağrısında, başka bir monoterapi ajanına geçiş yapın veya ikinci bir ajan ekleyin; şiddetli/refrakter vakalarda kolşisin ile kombinasyon tedavisi veya IL-1 inhibitörleri (anakinra veya kanakinumab) kullanın. 1
Tedaviye Yetersiz Yanıt Tanımı
Yetersiz yanıt şu kriterlere göre tanımlanır:
- 24 saat içinde ağrı skorunda %20'den az iyileşme, VEYA
- 24 saat sonrasında ağrı skorunda %50'den az iyileşme 1
Bu kriterlere uyan hastalarda alternatif tanılar (septik artrit gibi) mutlaka değerlendirilmelidir.
Tedavi Algoritması
1. Monoterapi Değişikliği
İlk seçenek olarak, yukarıda belirtilen monoterapi ajanlarından birine geçiş yapın 1:
- Oral kortikosteroidler: Prednizon veya prednizolon en az 0.5 mg/kg/gün dozunda 5-10 gün süreyle, ardından kesme 1
- Kolşisin: 1 mg ardından 1 saat sonra 0.5 mg, sonrasında günde 2-3 kez 0.5 mg 2, 3
- İntraartiküler kortikosteroid: 1-2 büyük eklem tutulumunda 1
2. Kombinasyon Tedavisi
Şiddetli gut atağı olan hastalarda (ağrı skoru ≥7/10) veya poliartrit/birden fazla büyük eklem tutulumunda, iki farklı ajanın tam dozda eşzamanlı kullanımı önerilir 1:
- Kolşisin + NSAID
- Oral kortikosteroid + kolşisin
- İntraartiküler steroid + diğer modalitelerden herhangi biri
Önemli Uyarı: NSAID ve sistemik kortikosteroid kombinasyonu, sinerjistik gastrointestinal toksisite riski nedeniyle önerilmez 1.
3. İkinci Basamak: IL-1 İnhibitörleri
Konvansiyonel tedavilere yanıtsız, intolerans veya kontrendikasyon durumunda 1, 3:
Kanakinumab ile ilgili önemli kanıt: Orta kaliteli kanıt, 150 mg kanakinumabın tek doz intramusküler kortikosteroid (40 mg triamsinolon) ile karşılaştırıldığında daha etkili ve eşit derecede güvenli olduğunu göstermektedir 4.
Özel Durumlar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Gastrointestinal Risk Faktörleri Olan Hastalar
Eğer hasta çok yüksek riskli ise (örneğin, önceki ülser komplikasyonu öyküsü):
- NSAID'lerden kaçının 5
- Akut, kendi kendini sınırlayan artrit (gut gibi) için kısa süreli anti-inflamatuar tedavi gerekiyorsa steroidleri tercih edin, çünkü steroidler tek başına ülser riskini artırmaz 5
Oral İlaç Alamayan Hastalar
- İntramusküler veya intravenöz glukokortikoidler IL-1 inhibitörleri veya ACTH'ye göre güçlü şekilde önerilir 1, 3
- İntramusküler triamsinolon asetonid (60 mg) tek doz, ardından oral prednizon 1
Kronik Böbrek Hastalığı
Kolşisin dozu azaltılmalıdır, çünkü metabolizma etkilenir ve toksisite riski artar 2.
Kardiyovasküler Risk Faktörleri
NSAID kullanımında son derece dikkatli olun; bazı kılavuzlar bu grupta oral NSAID'lere karşı öneride bulunur 6.
Yaygın Tuzaklar
- Diyare kolşisin zehirlenmesinin ilk belirtisidir - doz hemen azaltılmalıdır 2
- İntraartiküler enjeksiyonların sık tekrarı eklem dokusuna zarar verebilir 7
- Yüksek doz kolşisin düşük doz ile karşılaştırıldığında daha fazla yan etki gösterir ancak benzer etkinlik sağlar 4, 3
- IL-1 inhibitörleri enfeksiyon varlığında kontrendikedir ve nötrofil sayımı izlenmelidir 2
Ek Adjuvan Tedavi
Topikal buz uygulaması gut alevlenmelerinde adjuvan tedavi olarak koşullu önerilir 3.