Προσθήκη Bupropion στη Sertraline για Σεξουαλικές Ανεπιθύμητες Ενέργειες
Η προσθήκη bupropion (όχι βορτιοξετίνη) στη sertraline 50mg είναι η πιο αποτελεσματική και καλά τεκμηριωμένη στρατηγική για τη διαχείριση της σεξουαλικής δυσλειτουργίας που προκαλείται από SSRI.
Γιατί Bupropion και όχι Βορτιοξετίνη (Vortioxetine)
Η bupropion έχει σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά σεξουαλικών ανεπιθύμητων ενεργειών σε σύγκριση με τη fluoxetine και τη sertraline 1, 2. Αυτό την καθιστά την ιδανική επιλογή για augmentation όταν υπάρχει σεξουαλική δυσλειτουργία από SSRI.
Αποδείξεις για την Προσθήκη Bupropion
Η έρευνα δείχνει ότι:
- 66% των ασθενών βελτιώθηκαν με την προσθήκη bupropion σε SSRI που προκαλούσε σεξουαλική δυσλειτουργία 3
- 69% των σεξουαλικών παραπόνων βελτιώθηκαν με τη θεραπεία bupropion 3
- Η σεξουαλική λειτουργία βελτιώνεται εντός 2 εβδομάδων από την προσθήκη bupropion 4
- Η στρατηγική augmentation με bupropion είναι καλά ανεκτή και αποτελεσματική 5, 6, 7
Πρακτική Προσέγγιση
Βήμα 1: Προσθήκη Bupropion (Augmentation)
- Αρχική δόση: 75-150mg bupropion SR, 1-2 ώρες πριν τη σεξουαλική δραστηριότητα (p.r.n.) 3
- Εάν δεν επαρκεί, αυξήστε σταδιακά σε 75mg τρεις φορές ημερησίως 3
- Συνεχίστε τη sertraline 50mg 4, 5
- Αξιολόγηση: Μετά από 2-4 εβδομάδες 4
Βήμα 2: Εάν η Augmentation Αποτύχει - Switch
Εάν η προσθήκη bupropion δεν βελτιώσει τη σεξουαλική λειτουργία ή εάν η κατάθλιψη δεν ελέγχεται επαρκώς:
- Σταδιακή μετάβαση από sertraline σε bupropion SR monotherapy 4
- Δόση bupropion: 150mg δύο φορές ημερησίως (μέγιστο) 8
- Χρόνος μετάβασης: Τουλάχιστον 10-14 ημέρες για να περιοριστούν τα συμπτώματα διακοπής 8
- Εναλλακτικά: Μετάβαση σε mirtazapine ή nefazodone που έχουν καλύτερο προφίλ σεξουαλικών ανεπιθύμητων 9, 7
Σημαντικές Προειδοποιήσεις
Για την Bupropion
- Μην χρησιμοποιείτε σε ασθενείς με διαταραχές επιληπτικών κρίσεων 8
- Μην χρησιμοποιείτε σε ασθενείς με έντονη διέγερση/ανησυχία 8
- Για να ελαχιστοποιήσετε την αϋπνία, δώστε τη δεύτερη δόση πριν τις 3 μ.μ. 8
- Παρακολούθηση για αυξημένο κίνδυνο επιληπτικών κρίσεων (αν και χαμηλός) 1
Κατά τη Μετάβαση από SSRI
- Προσοχή στα συμπτώματα διακοπής SSRI (ζάλη, ναυτία, ευερεθιστότητα) 4
- Παρακολούθηση για υποτροπή κατάθλιψης κατά τη μετάβαση 4
- Η sertraline έχει χρόνο ημιζωής 24 ωρών, οπότε οι αλλαγές δόσης πρέπει να γίνονται με διαστήματα τουλάχιστον 1 εβδομάδας 10
Γιατί όχι Απλή Αλλαγή Αμέσως;
Η στρατηγική augmentation είναι προτιμότερη από το άμεσο switch όταν:
- Η sertraline ελέγχει καλά την κατάθλιψη (HAM-D <11) 4
- Η δόση είναι χαμηλή (50mg) και υπάρχει περιθώριο βελτίωσης
- Ο ασθενής θέλει να αποφύγει τον κίνδυνο υποτροπής από αλλαγή φαρμάκου
Τα δεδομένα από το STAR*D δείχνουν ότι augmentation και switch έχουν παρόμοια αποτελεσματικότητα 11, αλλά η augmentation αποφεύγει τα συμπτώματα διακοπής και τον κίνδυνο απώλειας του αντικαταθλιπτικού ελέγχου.
Παρακολούθηση
- Εβδομάδα 1-2: Αξιολόγηση για βελτίωση σεξουαλικής λειτουργίας και ανεκτικότητα 3
- Εβδομάδα 4: Αξιολόγηση για πλήρη ανταπόκριση 4
- Συνεχής παρακολούθηση: Για διατήρηση αντικαταθλιπτικής αποτελεσματικότητας 1
Η προσθήκη bupropion είναι η πιο αποτελεσματική, καλά μελετημένη, και ασφαλής στρατηγική που υποστηρίζεται από κλινικές οδηγίες 1, 2 και πολλαπλές μελέτες 4, 3, 5, 6, 7.