Proksimal Kas Güçsüzlüğü İçin Tanısal Testler
Proksimal kas güçsüzlüğü değerlendirmesinde temel yaklaşım: serum kreatin kinaz (CK) ölçümü ile başlayın, ardından EMG yapın ve kas biyopsisi ile tanıyı kesinleştirin. 1
İlk Basamak Laboratuvar Testleri
Tanısal süreç şu sırayla ilerlemelidir:
Zorunlu İlk Testler
- Serum kreatin kinaz (CK): En önemli başlangıç testidir 1, 2
- Tiroid fonksiyon testleri: Endokrin miyopatileri dışlamak için 1, 2
- 25-OH vitamin D düzeyi: Osteomalazi değerlendirmesi için 2
- Karaciğer enzimleri (AST/ALT): Bunlar kas hücrelerinden de salınır; yüksekse karaciğer biyopsisi öncesi DMD düşünülmelidir 3
Ek Metabolik/Endokrin Testler
İkinci Basamak: Elektrofizyolojik Değerlendirme
Elektromiyografi (EMG)
EMG iki kritik amaç için yapılmalıdır: 1
Miyopatik süreci doğrulamak için:
Biyopsi için hedef kas seçmek: EMG'de anormallik gösteren zayıf bir kas seçilmeli, biyopsi karşı taraf aynı kastan yapılmalıdır 1
Sinir İletim Çalışmaları
- 2-3 duyusal sinir çalışması yapın (özellikle mitokondriyal miyopatilerde eşlik eden duyusal nöropatiyi saptamak için) 4
Provokatif Testler (Gerekirse)
- 3 Hz tekrarlayan sinir stimülasyonu (miyastenik sendrom için)
- Tekrarlayan kısa egzersiz testi (miyotonik sendromlar için)
- Uzun egzersiz testi (periyodik paralizi şüphesinde) 4
Üçüncü Basamak: Kas Biyopsisi
Kas biyopsisi inflamatuar ve non-inflamatuar miyopatileri ayırt etmek için en önemli araçtır ve idiyopatik inflamatuar miyopati (IIM) tanısı için altın standarttır. 1
Biyopsi Stratejisi
- Zayıf bir kas seçin (örnekleme hatasını azaltmak için)
- EMG'de anormallik gösteren kasın karşı tarafından biyopsi alın 1
- İnce iğne tekniği genellikle cerrahi biyopsiden daha sık kullanılır 5
Biyopside Bakılacak Özel Boyamalar
Musküler distrofi için:
- Distrofin immünohistokimyası ve immunoblotting 1, 3
- Distrofin azalması/yokluğu, dejenere-rejenerasyona uğrayan kas lifleri
- Kas dokusunun yağ veya bağ dokusu ile yer değiştirmesi 1
Mitokondriyal miyopatiler için:
- Gomori trikrom boyama: subsarkolemmal ve interfibrillar mitokondri birikimi
- "Ragged red fibers" (düzensiz kırmızı lifler) görünümü
- Sitokrom c oksidaz azalması/yokluğu 1
Alternatif: Deri Biyopsisi
Kas biyopsisi yapılamıyorsa veya sonuçlar belirsizse, dermatomiyozit tanısını desteklemek için deri biyopsisi yapılabilir 1
Dördüncü Basamak: Görüntüleme
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)
MRG, özellikle çocuklarda invaziv testlerden (EMG, biyopsi) kaçınmak için proksimal kas gruplarının değerlendirilmesinde kullanılır. 1
- T1-ağırlıklı görüntüler: Kas atrofisi ve kronik kas hasarını gösterir
- T2-ağırlıklı görüntüler: Aktif hastalıkta kas ödemini gösterir; kas inflamasyonunun kantitatif ölçümü
- Yağ baskılama teknikleri ve STIR sekansları: Miyoziti tanımak, tedavi yanıtını izlemek ve biyopsi bölgesi belirlemek için 1
Beşinci Basamak: Genetik Testler
Ne Zaman Genetik Test İstenmeli
- Aile öyküsü varsa 6, 5
- Musküler distrofi şüphesinde: Distrofin geni testi 1
- Kas biyopsisi ve genetik testlerle tanı kesinleştirilmelidir 3
Özel Otoantikor Testleri
İnflamatuar miyopati düşünülüyorsa:
- Anti-Jo-1 antikoru (seçilmiş IIM hastalarında) 2
- Diğer miyozit-spesifik antikorlar (anti-Mi2, anti-SRP) 1
Önemli Klinik Tuzaklar
CK yüksekliği her zaman kas hastalığı demek değildir: Karaciğer enzimleri de yüksekse, karaciğer biyopsisi öncesinde mutlaka DMD düşünün 3
Biyopsi zamanlaması: EMG ile aynı kastan biyopsi almayın - karşı taraf aynı kastan alın 1
5 yaşından küçük çocuklarda: Normal kas muayenesi DMD'yi tamamen dışlamaz 3
Tedavi edilebilir nedenleri atlamamak: Toksik, metabolik veya endokrin neden bulunamazsa ve klinik bulgular inflamatuar veya herediter miyopatiyi düşündürürse ileri değerlendirme yapın 2
Malignite taraması: Seçilmiş IIM hastalarında endikedir 2