Interpretacja OGTT w ciąży
W ciąży rozpoznanie cukrzycy ciążowej (GDM) stawia się na podstawie testu OGTT wykonanego między 24-28 tygodniem ciąży, stosując strategię jednoetapową (test 75g) lub dwuetapową (test 50g, następnie 100g). 1
Strategia jednoetapowa (zalecana przez ADA/IADPSG)
Wykonaj test OGTT 75g na czczo, z pomiarem glukozy na czczo oraz po 1 i 2 godzinach. Rozpoznanie GDM stawia się, gdy KTÓRAKOLWIEK z poniższych wartości jest osiągnięta lub przekroczona 1:
- Na czczo: ≥92 mg/dl (5,1 mmol/l)
- 1 godzina: ≥180 mg/dl (10,0 mmol/l)
- 2 godziny: ≥153 mg/dl (8,5 mmol/l)
Kluczowa różnica: wystarczy JEDNA nieprawidłowa wartość do rozpoznania GDM 2, 1.
Strategia dwuetapowa (NIH)
Krok 1: Test przesiewowy
- Test 50g GLT (bez konieczności bycia na czczo)
- Pomiar glukozy po 1 godzinie
- Jeśli wynik ≥130,135 lub 140 mg/dl (7,2,7,5 lub 7,8 mmol/l) → przejdź do kroku 2 1
Krok 2: Test diagnostyczny OGTT 100g
Wykonaj na czczo. Rozpoznanie GDM wymaga CO NAJMNIEJ DWÓCH nieprawidłowych wartości (kryteria Carpenter-Coustan) 1:
- Na czczo: ≥95 mg/dl (5,3 mmol/l)
- 1 godzina: ≥180 mg/dl (10,0 mmol/l)
- 2 godziny: ≥155 mg/dl (8,6 mmol/l)
- 3 godziny: ≥140 mg/dl (7,8 mmol/l)
Kluczowe różnice między strategiami
Strategia jednoetapowa identyfikuje 15-20% ciężarnych z GDM (wymaga tylko jednej nieprawidłowej wartości), podczas gdy dwuetapowa wykrywa 5-6% (wymaga dwóch nieprawidłowych wartości) 2. ADA preferuje strategię jednoetapową, ponieważ opiera się na rzeczywistych wynikach ciążowych z badania HAPO, a nie tylko na przewidywaniu przyszłej cukrzycy u matki 2, 1.
Istotne uwagi praktyczne
Warunki wykonania testu 1:
- Wykonaj rano po co najmniej 8-godzinnym poście nocnym
- Przeprowadź między 24-28 tygodniem ciąży
- U kobiet z czynnikami ryzyka rozważ wcześniejsze badanie
Pułapki do uniknięcia:
- Nie używaj HbA1c do diagnostyki GDM po 15 tygodniu ciąży (zwiększony obrót erytrocytów w ciąży powoduje fałszywie niskie wyniki) 1
- Nawet jedna nieprawidłowa wartość w teście 100g wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań (makrosomia, stan przedrzucawkowy), mimo że nie spełnia kryteriów diagnostycznych 3
- Kobiety z nieprawidłowym wynikiem 50g GLT między 130-140 mg/dl mają zwiększone ryzyko makrosomii, nawet jeśli OGTT 100g jest prawidłowy 4
Po porodzie
Wszystkie kobiety z GDM wymagają 1:
- Badania na cukrzycę 4-12 tygodni po porodzie (test OGTT 75g, nie HbA1c)
- Dożywotniego monitorowania co najmniej co 3 lata
- Interwencji stylu życia lub metforminy, jeśli rozwinie się stan przedcukrzycowy
Strategia jednoetapowa identyfikuje kobiety z 3,4-krotnie wyższym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 oraz dzieci z wyższym ryzykiem otyłości w późniejszym życiu 2, 5.