What causes burning sensations in the elbows and feet?

El ve Ayak Yanma Sebepleri

Ayak ve dirseklerde yanma hissi genellikle periferik nöropati, vasküler sorunlar veya inflamatuar durumlardan kaynaklanır ve altta yatan nedenin belirlenmesi için kapsamlı bir değerlendirme gerektirir.

Olası Nedenler

Nöropatik Nedenler

• Diyabetik nöropati: Diyabetli hastalarda en sık görülen yanma sebebidir 1
• Herediter duyusal nöropati: Ailesel geçişli olabilir ve bazen sadece yanma hissi şeklinde ortaya çıkabilir 2
• Periferik sinir sıkışması: Özellikle dirsekte ulnar sinir sıkışması yanma hissine neden olabilir 1
• Alkol ilişkili nöropati: Beslenme eksiklikleriyle birlikte görülebilir 3

Vasküler Nedenler

• Periferik arter hastalığı (PAH): Özellikle ayaklarda yanma, yorgunluk ve kladikasyo şikayetlerine neden olur 1
• Eritromelalji: Ekstremitelerde yanma, kızarıklık ve ağrı ile karakterize nadir bir durumdur 1

Diğer Nedenler

• Tendinopati: Özellikle dirsekte lateral veya medial epikondilit ("tenisçi dirseği" veya "golfçü dirseği") 1
• Heterotopik ossifikasyon: Yanık sonrası dirsekte kemik oluşumu ve hareket kısıtlılığı 4, 5
• Yanık sonrası komplikasyonlar: Yanık sonrası metabolik değişiklikler ve kontraktürler 6, 5

Tanı Yaklaşımı

1. Nörolojik değerlendirme:

   • 10 g monofilament testi
   • Vibrasyon, sıcaklık veya iğne batırma testleri
   • Ayak bileği refleksleri 1

2. Vasküler değerlendirme:

   • Nabız muayenesi (dorsalis pedis ve posterior tibial)
   • Kapiller dolum zamanı
   • Bağımlılıkta kızarıklık, elevasyonda solukluk
   • Venöz dolum zamanı 1

3. Görüntüleme:

   • Direkt grafi: Dirsek ağrısında ilk tercih edilecek görüntüleme yöntemidir 1
   • MRG: Yumuşak doku patolojilerini değerlendirmek için kullanılabilir 1

Tedavi Yaklaşımı

Nöropatik Ağrı İçin

1. Topikal tedaviler:

   • Kapsaisin krem (%0.025-%0.075): Günde 3-4 kez, 6 hafta süreyle 1
   • Amitriptilin-ketamin karışımı topikal formülasyonlar 1
   • Klonidin transdermal yamalar (0.1-0.3 mg/gün) 1

2. Sistemik tedaviler:

   • Gabapentin veya pregabalin
   • Duloksetin veya amitriptilin
   • Tramadol veya diğer opioidler (şiddetli durumlarda)

Vasküler Sorunlar İçin

1. Eritromelalji tedavisi:

   • Aspirin 325 mg/gün (1 aylık deneme) 1
   • Etkilenen bölgelerin güvenli şekilde soğutulması (buz ve su immersiyonu sınırlı olmalı) 1

2. Periferik arter hastalığı:

   • Ayak bileği-kol indeksi ölçümü ve ileri vasküler değerlendirme 1
   • Sigara bırakma
   • Vasküler cerrahi konsültasyonu

Tendinopati İçin

• Eksantrik egzersizler
• Derin transvers friksiyon masajı
• Kortikosteroid enjeksiyonları (akut fazda) 1

Önemli Uyarılar ve Dikkat Edilecek Noktalar

1. Diyabetik hastalarda:

   • Yılda en az bir kez kapsamlı ayak muayenesi yapılmalıdır
   • Duyusal kayıp veya önceki ülserasyon/amputasyon öyküsü olan hastalarda her vizitte ayak muayenesi yapılmalıdır 1

2. Yanma hissinde sıcaklık etkisi:

   • Bazı hastalarda (özellikle eritromelaljide) sıcaklık şikayetleri artırır, soğutma iyileştirir 1, 2
   • Aşırı soğutmadan kaçınılmalıdır (günde 4 defadan fazla ve her seferinde 10 dakikadan uzun olmamalı) 1

3. Özelleşmiş terapötik ayakkabılar:

   • Koruyucu duyu kaybı, ayak deformiteleri, ülserler, nasır oluşumu, kötü periferik dolaşım veya amputasyon öyküsü olan diyabetli kişiler için önerilir 1

Yanma hissi genellikle altta yatan bir hastalığın belirtisi olduğundan, semptomatik tedavinin yanı sıra temel nedeni belirlemek ve tedavi etmek önemlidir. Şikayetlerin şiddeti, süresi ve eşlik eden diğer belirtilere göre tedavi planı kişiselleştirilmelidir.