What is the treatment for acute sinusitis?

Akut Sinüzit Tedavisi

Akut sinüzit tedavisinde ilk seçenek antibiyotik olarak amoksisilin kullanılmalıdır; ancak artan bakteriyel direnç nedeniyle amoksisilin-klavulanat, sefuroksim-aksetil veya sefpodoksim-proksetil gibi geniş spektrumlu antibiyotikler de ilk basamak tedavi olarak düşünülmelidir. 1

Tanı ve Değerlendirme

Akut sinüzit tanısı genellikle klinik bulgulara dayanır:

• Pürülan burun akıntısı (özellikle tek taraflı)
• Yüzde ağrı veya basınç hissi (öne eğilmekle artan)
• Maksiller diş ağrısı
• Ateş
• "Çift hastalanma" öyküsü (viral ÜSYE sonrası semptomların kötüleşmesi)

Radyolojik incelemeler genellikle ilk tanıda gerekli değildir ve yanlış pozitif/negatif sonuçlar verebilir 1, 2.

Tedavi Algoritması

1. Antibiyotik Tedavisi

• İlk seçenek: Amoksisilin (yetişkinlerde ve çocuklarda) 1

  • Etkili, ucuz ve iyi tolere edilir
  • Tedavi süresi: 10-14 gün

• Amoksisilin yanıt vermezse veya yüksek direnç bölgelerinde:

  • Amoksisilin-klavulanat (yüksek doz) 1
  • Sefuroksim-aksetil (5 gün tedavi etkili olabilir) 1
  • Sefpodoksim-proksetil (5 gün tedavi etkili olabilir) 1

• Penisilin alerjisi durumunda:

  • Sefalosporinler (penisilin çapraz alerjisi yoksa)
  • Makrolidler
  • Kinolonlar (levofloksasin, moksifloksasin) 1, 3
  • Pristinamisin (beta-laktam alerjisi durumunda) 1

2. Antibiyotik Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar

• Maksiller sinüzit: Amoksisilin-klavulanat, 2. ve 3. kuşak sefalosporinler 1
• Frontal, etmoidal veya sfenoidal sinüzit: Yukarıdakiler veya pnömokoklara etkili florokinolonlar (levofloksasin, moksifloksasin) 1
• Florokinolonlar, komplikasyon riski yüksek durumlarda veya ilk basamak tedavi başarısız olduğunda kullanılmalıdır 1, 3

3. Destekleyici Tedaviler

• Yeterli dinlenme ve hidrasyon
• Gerektiğinde analjezikler
• Yüze sıcak kompres uygulaması
• Buharlı duş
• Yatarken başın yükseltilmesi 1

4. Kortikosteroidler

• İntranazal kortikosteroidler akut sinüzit tedavisinde yardımcı olabilir 1, 4
• Kısa süreli oral kortikosteroidler, özellikle tedaviye yanıt alınamayan, nazal polipozisi olan veya belirgin mukozal ödemi olan hastalarda düşünülebilir 1, 5

5. Dekonjestanlar

• Teorik olarak ostial açıklığı artırabilir ve turbinat şişliğini azaltabilir
• Ancak etkinlikleri konusunda yeterli çalışma bulunmamaktadır 1

Tedavi Takibi

• Hastalar 3-5 gün içinde semptomlarında iyileşme göstermezse veya semptomlar kötüleşirse (özellikle şiddetli baş ağrısı veya yüksek ateş) doktora başvurmaları konusunda bilgilendirilmelidir 1

• Kısmi yanıt (ilk antibiyotik tedavisi sonunda semptomatik iyileşme var ancak tam düzelme yok):

  • Antibiyotik tedavisini 10-14 gün daha uzatın veya
  • Daha geniş spektrumlu antibiyotiklere geçin 1

• Zayıf yanıt (ilk antibiyotik tedavisi sonrası çok az veya hiç iyileşme yok):

  • Dirençli bakterileri kapsayan antibiyotik seçin:
    • Yüksek doz amoksisilin-klavulanat
    • Sefuroksim
    • Sefpodoksim
    • Sefprozil
    • Sefdinir 1

Özel Durumlar

• Dental kaynaklı maksiller sinüzit: Antibiyotik tedavisi endikedir 1
• Komplikasyon belirtileri (menenjit sendromu, ekzoftalmi, göz kapağı ödemi, göz hareketlerinde bozukluk, uyku engelleyen ağrı): Hastaneye yatış ve parenteral antibiyotik tedavisi gerektirir 1
• 21-28 günlük tedaviye yanıt vermeyen sinüzit: Daha geniş spektrumlu ajanlar veya anaerobik kapsama için klindamisin/metronidazol eklenmesi düşünülmelidir 1

Dikkat Edilecek Noktalar

• Akut sinüzit %40-50 hastada kendiliğinden düzelir, bu nedenle pahalı yeni nesil antibiyotikler ilk basamak tedavide kullanılmamalıdır 2
• Levofloksasin gibi florokinolonlar, ciddi yan etki riskleri nedeniyle sadece alternatif tedavi seçenekleri olmayan hastalarda kullanılmalıdır 3
• Tekrarlayan sinüzit (yılda 3 veya daha fazla atak) altta yatan inflamasyon, alerji, immün yetmezlik veya anatomik anormallikler açısından değerlendirilmelidir 1