Enfeksiyon Hastalıklarında Başlangıç Antibiyotik Tedavisi
Enfeksiyon belirtileri gösteren hastalarda başlangıç antibiyotik tedavisi, enfeksiyonun şiddetine ve olası etkenlere göre belirlenmelidir. Yüksek riskli hastalarda Pseudomonas aeruginosa'yı kapsayan geniş spektrumlu bir beta-laktam antibiyotik monoterapisi (sefepim, karbapenem veya piperasilin-tazobaktam) önerilir 1.
Risk Değerlendirmesi
Antibiyotik seçimini belirlemek için öncelikle hastanın risk durumu değerlendirilmelidir:
Yüksek Riskli Hastalar:
- Uzun süreli (>7 gün) ve derin nötropeni (ANC <100 hücre/mm³) beklenen hastalar
- Önemli komorbiditeleri olan hastalar (hipotansiyon, pnömoni, yeni başlayan karın ağrısı veya nörolojik değişiklikler)
- Hastanede yatış gerektiren hastalar 1
Düşük Riskli Hastalar:
- Kısa süreli (<7 gün) nötropeni beklenen hastalar
- Az sayıda veya hiç komorbidite olmayan hastalar
- Ayaktan tedavi edilebilecek hastalar 1
Başlangıç Antibiyotik Tedavisi Seçenekleri
Yüksek Riskli Hastalar için:
Monoterapi (tercih edilen):
Ek antibiyotikler şu durumlarda eklenebilir:
- Komplikasyonlar varlığında (hipotansiyon, pnömoni)
- Antimikrobiyal direnç şüphesi veya kanıtı olduğunda
- Hemodinamik instabilite durumunda 1
Düşük Riskli Hastalar için:
- Oral tedavi (ilk doz klinik veya hastane ortamında):
- Siprofloksasin + amoksisilin-klavulanat kombinasyonu (A-I kanıt düzeyi)
- Alternatif olarak levofloksasin monoterapisi veya siprofloksasin + klindamisin 1
Özel Durumlar
Kateter İlişkili Enfeksiyonlar:
- Ampirik tedavi için vankomisin önerilir
- Ağır semptomlar (sepsis, nötropeni) varlığında gram-negatif basillere karşı antibiyotikler eklenmelidir (dördüncü kuşak sefalosporinler, karbapenem veya beta-laktam/beta-laktamaz kombinasyonları) 1
Diyabetik Ayak Enfeksiyonları:
- Hafif-orta enfeksiyonlarda aerobik gram-pozitif koklara yönelik tedavi yeterlidir
- Ağır enfeksiyonlarda geniş spektrumlu ampirik antibiyotik tedavisi başlanmalıdır 1
İntraabdominal Enfeksiyonlar:
- Komplike intraabdominal enfeksiyonlarda sefepim + metronidazol kombinasyonu önerilir 2
Tedavi Süresi ve Modifikasyonu
Klinik veya mikrobiyolojik olarak belgelenmiş enfeksiyonlarda, tedavi süresi etken ve enfeksiyon bölgesine göre belirlenir ve en az nötropeni süresi boyunca (ANC >500 hücre/mm³ olana kadar) devam etmelidir 1
Açıklanamayan ateşi olan hastalarda, kemik iliği iyileşmesinin belirgin işaretleri görülene kadar başlangıç rejimi sürdürülmelidir 1
Kan kültürü pozitif hastalarda, son çalışmalar 7 günlük antibiyotik tedavisinin 14 günlük tedavi kadar etkili olduğunu göstermiştir 3
Önemli Uyarılar
Vankomisin (veya diğer gram-pozitif etkinliği olan ajanlar) standart başlangıç tedavisinin bir parçası olarak önerilmez, ancak kateter ilişkili enfeksiyon, deri/yumuşak doku enfeksiyonu, pnömoni veya hemodinamik instabilite gibi özel klinik endikasyonlar için düşünülmelidir 1
Penisilin alerjisi olan hastaların çoğu sefalosporinleri tolere edebilir, ancak acil tip aşırı duyarlılık reaksiyonu öyküsü olan hastalar beta-laktam ve karbapenemlerden kaçınan bir kombinasyonla (siprofloksasin + klindamisin veya aztreonam + vankomisin) tedavi edilmelidir 1
Florokinolon profilaksisi alan hastalarda, ampirik tedavi için florokinolon kullanılmamalıdır 1
Uygunsuz başlangıç antibiyotik tedavisi daha yüksek mortalite ve uzamış hastanede kalış süresi ile ilişkilidir 4