How should patients with Familial Mediterranean Fever (FMF) undergoing dialysis use colchicine?

Diyaliz Alan FMF Hastalarında Kolşisin Kullanımı

Diyaliz alan FMF hastaları, böbrek fonksiyon bozukluğu nedeniyle kolşisin dozunun önemli ölçüde azaltılması gereken özel bir hasta grubudur. Bu hastalarda kolşisin dozu 0,3 mg/gün olarak başlatılmalı ve yakın takip altında doz ayarlaması yapılmalıdır.

Diyaliz Hastalarında Kolşisin Farmakokinetiği

FMF hastalarında böbrek yetmezliği, kolşisinin farmakokinetiğini önemli ölçüde etkiler:

• Normal böbrek fonksiyonu olan FMF hastalarına kıyasla, böbrek yetmezliği olan hastalarda kolşisin klirensi %75 oranında azalır (0,73 L/saat/kg'dan 0,17 L/saat/kg'a) 1
• Eliminasyon yarı ömrü normal böbrek fonksiyonlu hastalarda 4 saat iken, böbrek yetmezliğinde 18,8 saate kadar uzar 1
• Kolşisin hemodiyaliz ile vücuttan uzaklaştırılamaz 2

Doz Ayarlama Algoritması

Başlangıç Dozu

• Diyaliz alan FMF hastalarında başlangıç dozu: 0,3 mg/gün 3, 2
• Doz artışı ancak yakın toksisite takibi ile yapılmalıdır 3

Doz Ayarlama Kriterleri

1. Klinik yanıt (atak sıklığı ve şiddeti)
2. Laboratuvar parametreleri:
   • CRP ve SAA protein düzeyleri (hedef: <10 mg/L) 3
   • CPK düzeyleri (toksisite göstergesi) 3
   • Karaciğer enzimleri 3

Takip Sıklığı

• İlk 6 ay: Daha sık takip (1-3 ay aralarla)
• Stabil hastalarda: 6 ayda bir 3
• Doz değişikliği sonrası: 3 ay içinde kontrol 3

Toksisite Belirtileri ve Yönetimi

Diyaliz hastalarında kolşisin toksisitesi riski çok yüksektir ve aşağıdaki belirtilere dikkat edilmelidir:

• Gastrointestinal semptomlar: Karın ağrısı, kusma, ishal
• Nöromüsküler belirtiler: Miyopati, nöropati
• Laboratuvar anormallikleri: CPK yüksekliği, karaciğer enzim yüksekliği

Toksisite belirtileri görüldüğünde:

1. Kolşisin dozunu azalt veya geçici olarak kes
2. Semptomatik tedavi uygula
3. Toksisite düzeldikten sonra daha düşük dozda tekrar başla

Alternatif Tedavi Seçenekleri

Kolşisine yanıt vermeyen veya tolere edemeyen diyaliz hastalarında:

• IL-1 blokerleri (Anakinra, Canakinumab) alternatif tedavi olarak düşünülmelidir 3, 4
• Özellikle amiloidoz riski yüksek olan hastalarda biyolojik ajanlar önemli bir seçenektir 3, 5

Özel Durumlar

Amiloidoz Gelişmiş Hastalar

• Maksimum tolere edilebilen kolşisin dozu kullanılmalı
• Gerekirse biyolojik ajanlarla tedavi desteklenmeli 3
• Böbrek nakli yapılmış hastalarda kolşisin tedavisine devam edilmeli 3

İlaç Etkileşimleri

Diyaliz hastalarında özellikle dikkat edilmesi gereken ilaç etkileşimleri:

• Makrolidler (klaritromisin, azitromisin)
• Siklosporin
• Verapamil
• Ketokonazol
• Ritonavir
• Statinler

Bu ilaçlar kolşisin düzeyini %200-300 artırabilir ve ciddi toksisite riski oluşturur 3, 2

Pratik Öneriler

• Diyaliz hastalarında kolşisin dozunu her zaman düşük tutun (0,3 mg/gün)
• Toksisite belirtilerini yakından izleyin
• Doz artışlarını çok yavaş ve dikkatli yapın
• Gebelik, emzirme ve konsepsiyon dönemlerinde kolşisin kesilmemelidir 3
• Atak sırasında kolşisin dozunu artırmak yerine NSAİD'ler eklenebilir 3

FMF tedavisinde kolşisin vazgeçilmez bir ilaç olsa da, diyaliz hastalarında kullanımı özel dikkat gerektirir. Böbrek yetmezliği olan hastalarda kolşisin klirensi önemli ölçüde azaldığından, doz ayarlaması ve yakın takip hayati önem taşır.