Is it safe to use stimulants (e.g. lisdexamfetamine) in individuals with bipolar disorder who also have Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), and what is the most accurate method for diagnosing ADHD?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: July 25, 2025View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

استفاده از محرک‌ها در افراد دوقطبی مبتلا به ADHD و روش‌های تشخیصی

استفاده از داروهای محرک در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD پس از تثبیت خلق با داروهای تثبیت‌کننده خلق، ایمن و موثر است. 1

ایمنی محرک‌ها در افراد دوقطبی مبتلا به ADHD

الگوریتم درمانی

  1. تثبیت خلق ابتدا ضروری است:

    • درمان اختلال دوقطبی باید قبل از درمان ADHD انجام شود
    • استفاده از تثبیت‌کننده‌های خلق مانند والپروات، لیتیوم یا داروهای آنتی‌سایکوتیک آتیپیک
    • اطمینان از کنترل کامل علائم خلقی قبل از شروع محرک‌ها
  2. شروع محرک‌ها با احتیاط:

    • شروع با دوز پایین و افزایش تدریجی
    • پایش دقیق علائم خلقی در طول درمان
    • ترجیحاً استفاده از دوزهای پایین‌تر محرک‌ها 1

شواهد علمی

مطالعات کنترل‌شده تصادفی نشان داده‌اند که محرک‌ها در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD که خلق آنها با داروهای تثبیت‌کننده خلق پایدار شده، ایمن و موثر هستند. یک کارآزمایی کنترل‌شده تصادفی روی ۴۰ کودک و نوجوان مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD نشان داد که درمان با دوز پایین آمفتامین‌های مخلوط پس از تثبیت خلق با والپروکس، ایمن و موثر بوده است. 1

مطالعات اخیر نشان می‌دهند که محرک‌ها باعث تشدید اختلال دوقطبی در پسران مبتلا به هر دو اختلال ADHD و دوقطبی غیرسایکوتیک که روی تثبیت‌کننده‌های خلق هستند، نمی‌شوند. 1

نکات مهم و هشدارها

  • محرک‌ها مانند لیسدکسامفتامین پتانسیل سوءمصرف و وابستگی دارند 2
  • در بیماران با سابقه سوءمصرف مواد، باید احتیاط بیشتری شود [2، 3]
  • ۴۰٪ از بیماران دوقطبی که محرک دریافت کرده‌اند، تجربه مانیا/هایپومانیا مرتبط با محرک را گزارش کرده‌اند 4
  • مطالعه جدید دانمارکی نشان می‌دهد که شروع درمان با متیل‌فنیدیت با افزایش خطر مانیا در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی همراه نبوده است 5

دقیق‌ترین روش تشخیص ADHD

فرآیند تشخیصی استاندارد

  1. ارزیابی بالینی جامع:

    • مصاحبه بالینی ساختاریافته بر اساس معیارهای DSM-5
    • بررسی تاریخچه علائم از دوران کودکی
    • تأیید وجود علائم در حداقل دو محیط مختلف (مانند خانه و محل کار/تحصیل)
  2. استفاده از مقیاس‌های استاندارد:

    • مقیاس بزرگسالان ADHD کانرز (Conners Adult ADHD Rating Scale)
    • مقیاس درجه‌بندی ADHD بزرگسالان براون (Brown Attention-Deficit Disorder Scale)
    • مقیاس درجه‌بندی وندر یوتا (Wender Utah Rating Scale) برای ارزیابی علائم دوران کودکی 1
  3. جمع‌آوری اطلاعات از منابع متعدد:

    • گزارش‌های والدین یا همسر
    • سوابق تحصیلی
    • ارزیابی‌های شناختی و نوروسایکولوژیک 6
  4. رد سایر اختلالات:

    • اختلالات خلقی (افسردگی، دوقطبی)
    • اختلالات اضطرابی
    • اختلالات یادگیری
    • نارکولپسی
    • اختلالات شخصیت 1

نکات مهم در تشخیص

  • پاسخ مثبت به محرک‌ها تشخیصی برای ADHD نیست، زیرا این داروها رفتار و توجه را در افراد با سایر اختلالات و حتی افراد سالم نیز بهبود می‌بخشند 1
  • تشخیص ADHD در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی پیچیده است زیرا علائم مشترک زیادی دارند 7
  • بزرگسالان مبتلا به ADHD اغلب بینش ضعیفی نسبت به شدت علائم خود دارند، بنابراین اطلاعات از منابع دیگر ضروری است 1

نتیجه‌گیری

برای افراد مبتلا به هر دو اختلال دوقطبی و ADHD، رویکرد سلسله مراتبی توصیه می‌شود که در آن تثبیت خلق مقدم بر درمان علائم ADHD است. پس از تثبیت خلق با داروهای مناسب، استفاده از محرک‌ها با دوز پایین و تحت نظارت دقیق می‌تواند ایمن و موثر باشد. برای تشخیص دقیق ADHD، ترکیبی از مصاحبه بالینی ساختاریافته، مقیاس‌های استاندارد، جمع‌آوری اطلاعات از منابع متعدد و رد سایر اختلالات ضروری است.

References

Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

Research

Risk of Mania After Methylphenidate in Patients With Bipolar Disorder.

Journal of clinical psychopharmacology, 2023

Guideline

Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) Treatment Guidelines

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Research

[Not Available].

Ugeskrift for laeger, 2024

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.