تشخیص اختلال بیش فعالی/کمبود توجه (ADHD) نیازمند ارزیابی جامع بالینی است و نمیتوان صرفاً به ابزارهای غربالگری مانند ASRS اکتفا کرد
استفاده از ابزارهای غربالگری مانند ASRS به تنهایی برای تشخیص ADHD کافی نیست و باید با ارزیابی بالینی کامل همراه باشد. 1
فرآیند تشخیص صحیح ADHD
۱. ارزیابی بالینی جامع
- مصاحبه بالینی ساختارمند بر اساس معیارهای DSM-5
- بررسی سابقه پزشکی، تکاملی و خانوادگی
- مستندسازی علائم و اختلال عملکرد در بیش از یک محیط اصلی (اجتماعی، تحصیلی یا شغلی) 1
۲. جمعآوری اطلاعات از منابع متعدد
- گزارشهای والدین یا سرپرستان
- اطلاعات از معلمان و سایر کارکنان مدرسه
- گزارش متخصصان سلامت روان درگیر در مراقبت از فرد 2
۳. استفاده از مقیاسهای استاندارد
- مقیاسهای رتبهبندی مبتنی بر DSM-5
- ابزارهای غربالگری مانند ASRS به عنوان گام اولیه (نه تشخیص نهایی) 1
۴. رد سایر علل احتمالی
- بررسی اختلالات همراه (کوموربیدیتی) مانند اضطراب، افسردگی، اختلالات یادگیری 1
- معاینه و مشاهده برای رد سایر علل پزشکی علائم 2
محدودیتهای ابزارهای غربالگری
ابزارهای غربالگری مانند ASRS دارای محدودیتهای قابل توجهی هستند:
- مطالعات نشان میدهد ASRS میتواند به تخمین بیش از حد ADHD منجر شود، با شناسایی ۱۷.۳٪ تا ۲۶.۰٪ افراد به عنوان احتمال ابتلا به ADHD در مقایسه با شیوع مورد انتظار ۲.۵٪ 3
- ارزش پیشبینی مثبت ASRS تنها حدود ۱۱.۵٪ است 3
- استفاده از ASRS در نمونههای جمعیت عمومی میتواند به شناسایی بیش از حد ADHD (۷ تا ۱۰ برابر) منجر شود 3
نکات مهم در استفاده از ابزارهای غربالگری
- ابزارهای غربالگری باید با ارزیابی بالینی تکمیل شوند 2
- هنگام استفاده برای تعیین موارد احتمالی (مانند ارجاع به متخصص ADHD)، باید با ارزیابی بالینی همراه باشند 3
- متخصصان باید آگاه باشند که ASRS علائم تکانشی غیر مرتبط با ADHD را نیز ثبت میکند 3
نتیجهگیری
تشخیص ADHD یک فرآیند پیچیده است که نیازمند ارزیابی جامع توسط متخصصان سلامت روان یا پزشکان آموزشدیده است. اگرچه ابزارهای غربالگری مانند ASRS میتوانند در شناسایی اولیه افراد نیازمند ارزیابی بیشتر کمک کنند، اما نباید به تنهایی برای تشخیص استفاده شوند. تشخیص نادرست یا خودتشخیصی ADHD میتواند منجر به برچسبزنی نادرست، از دست دادن تشخیص سایر اختلالات، و درمان نامناسب شود 2.