استفاده از داروهای محرک در بیماران دوقطبی مبتلا به ADHD
استفاده از داروهای محرک برای بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD میتواند ایمن و موثر باشد، اما فقط پس از تثبیت خلق با داروهای تثبیتکننده خلق مانند والپروات، لیتیوم یا داروهای آنتیسایکوتیک آتیپیک. 1
اصول درمان
- اولویت درمانی: ابتدا باید اختلال دوقطبی با داروهای تثبیتکننده خلق کنترل شود، سپس درمان ADHD آغاز گردد 1
- خطر تشدید علائم: داروهای محرک میتوانند علائم روانپریشی یا مانیا را در بیماران مستعد تشدید کنند 2
- میزان خطر: حدود ۴۰٪ از بیماران دوقطبی که داروهای محرک دریافت میکنند، دچار مانیا/هایپومانیا مرتبط با محرکها میشوند 3
الگوریتم درمانی
تثبیت خلق: درمان با تثبیتکنندههای خلق (والپروات، لیتیوم، یا آنتیسایکوتیکهای آتیپیک) را شروع کنید و تا زمان تثبیت کامل خلق ادامه دهید 1
ارزیابی ریسک: بیماران را از نظر سابقه مانیا/سایکوز و عوامل خطر قلبی-عروقی ارزیابی کنید 2
شروع محرک: پس از تثبیت خلق، داروهای محرک را با دوز پایین شروع کنید 1
- دوز پایین آمفتامینهای ترکیبی در کودکان و نوجوانان با اختلال دوقطبی و ADHD که خلق آنها با والپروات تثبیت شده، ایمن و موثر بوده است 1
پایش دقیق:
نکات مهم و هشدارها
هشدار FDA: داروهای محرک ممکن است علائم اختلال رفتاری و اختلال تفکر را در بیماران مبتلا به اختلالات روانپریشی تشدید کنند 2
توجه ویژه: در استفاده از محرکها برای درمان ADHD در بیماران با اختلال دوقطبی همراه باید دقت خاصی به خرج داد، زیرا احتمال القای دورههای مختلط/مانیک وجود دارد 2
غربالگری: قبل از شروع درمان با محرک، بیماران با علائم افسردگی همراه باید به طور کافی از نظر خطر ابتلا به اختلال دوقطبی غربالگری شوند 2
جایگزینها: آتوموکستین ممکن است گزینه جایگزین برای درمان علائم ADHD در بیماران با اختلال دوقطبی باشد، اما خطر کمی برای ایجاد دورههای (هایپو)مانیک دارد [1، 4]
موارد خاص
سوء مصرف مواد: در بیماران با سوء مصرف مواد همزمان، استفاده از محرکها باید با احتیاط بیشتری انجام شود 1
نوجوانان و کودکان: مطالعات نشان میدهد که استفاده از دوزهای پایین آمفتامینهای ترکیبی پس از تثبیت خلق با والپروات در کودکان و نوجوانان با اختلال دوقطبی و ADHD ایمن و موثر است 1
موارد نادر: برخی گزارشهای موردی نشان میدهند که در موارد خاص، استفاده از محرکها بدون تثبیتکننده خلق نیز ممکن است موثر باشد، اما این موارد استثنا هستند و به تحقیقات بیشتری نیاز دارند 5
به طور خلاصه، استفاده از داروهای محرک در بیماران دوقطبی مبتلا به ADHD میتواند با رعایت اصول درمانی صحیح (تثبیت خلق قبل از شروع محرک و پایش دقیق) ایمن و موثر باشد، اما باید با احتیاط و تحت نظارت دقیق پزشک متخصص انجام شود.