درمان بهینه برای اختلال دو قطبی همراه با ADHD
درمان اختلال دو قطبی و ADHD همزمان باید با تثبیت خلق و خو از طریق داروهای تثبیتکننده خلق مانند والپروات، لیتیوم یا داروهای آنتیسایکوتیک آغاز شود و سپس درمان ADHD با دوز پایین محرکها اضافه گردد. 1
الگوریتم درمانی
مرحله اول: تثبیت خلق و خو
داروهای تثبیتکننده خلق:
آنتیسایکوتیکهای نسل دوم:
- میتوانند به عنوان جایگزین استفاده شوند اگر در دسترس باشند و هزینه محدودیت نباشد 2
مرحله دوم: درمان ADHD (پس از تثبیت خلق)
محرکها:
- آمفتامینهای ترکیبی با دوز پایین پس از تثبیت خلق با والپروات، برای درمان ADHD در بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی ایمن و مؤثر است 1
- متیلفنیدیت با طول اثر بالا (مانند Concerta) برای بزرگسالان مبتلا به ADHD: 5 تا 20 میلیگرم سه بار در روز 2
- دکستروآمفتامین: 5 میلیگرم سه بار در روز تا 20 میلیگرم دو بار در روز 2
داروهای غیر محرک:
نکات مهم در درمان
خطرات و عوارض جانبی
- بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی همراه با ADHD علائم شدیدتر، دوره بیماری بدتر و پیامدهای ضعیفتری را تجربه میکنند 3, 4
- شروع اختلال خلقی در بیماران با هر دو تشخیص تقریباً 5 سال زودتر است 4
- بیش از 50% بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی به درمان پایبند نیستند 1, 5
- امید به زندگی در افراد مبتلا به اختلال دو قطبی حدود 12-14 سال کمتر از جمعیت عمومی است 1, 5
پایش و پیگیری
- پایش منظم علائم خلقی برای تشخیص زودهنگام علائم (هیپو)مانیک ضروری است 1
- توجه به عوارض جانبی داروهای محرک مانند بیخوابی، کاهش اشتها و اضطراب 1
- پایش فشار خون و ضربان قلب، به ویژه در بیماران با متابولیسم دارویی ضعیف 1
ملاحظات ویژه
- در بیماران با سوء مصرف مواد همزمان، استفاده از محرکها باید با احتیاط بیشتری انجام شود 3
- غربالگری دقیق برای اختلال دو قطبی قبل از شروع درمان با آتوموکستین توصیه میشود 1
- اگر علائم سایکوتیک یا مانیک در طول درمان با آتوموکستین رخ دهد، قطع دارو باید در نظر گرفته شود 1
درمانهای مکمل
- روانآموزی باید به طور معمول به افراد مبتلا به اختلالات سایکوتیک و دو قطبی و اعضای خانواده/مراقبان آنها ارائه شود 2
- درمان شناختی-رفتاری و مداخلات خانوادگی میتوانند به عنوان گزینهای در نظر گرفته شوند اگر متخصصان آموزشدیده در دسترس باشند 2
- مداخلات روانی-اجتماعی برای تقویت زندگی مستقل و مهارتهای اجتماعی باید برای افراد مبتلا به اختلالات سایکوتیک و دو قطبی و خانوادههای آنها در نظر گرفته شود 2
تشخیص و درمان زودهنگام با پیشآگهی بهتری همراه است، اما تشخیص و درمان بهینه اغلب با تأخیر حدود 9 سال پس از اپیزود افسردگی اولیه انجام میشود 5.