مقایسه خطرات اعتیادآوری لایسدکسامفتامین و حشیش
داروهای محرک مانند لایسدکسامفتامین (ویوانس) در مقایسه با حشیش پتانسیل اعتیادآوری بیشتری دارند و باید با احتیاط بیشتری مصرف شوند.
مقایسه پتانسیل اعتیادآوری
لایسدکسامفتامین (ویوانس)
- لایسدکسامفتامین یک پیشداروی آمفتامین است که در بدن به دکستروآمفتامین (ماده فعال) تبدیل میشود 1
- این دارو جزو داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی طبقهبندی میشود 2
- در هشدار "جعبه سیاه" بستههای دارویی متیلفنیدیت، دکستروآمفتامین و آمفتامینها، استفاده از این داروها در بیماران با سابقه اخیر سوءمصرف یا وابستگی به مواد محرک منع شده است 3
- مکانیسم عمل آن شامل مهار بازجذب دوپامین و نوراپینفرین و همچنین تحریک آزادسازی این انتقالدهندههای عصبی است 2
حشیش (کانابیس)
- کانابیس میتواند برای درمان تهوع و استفراغ ناشی از شیمیدرمانی مفید باشد، بهویژه زمانی که داروهای استاندارد به اندازه کافی مؤثر نیستند 3
- عوارض جانبی شایع کانابیس شامل خوابآلودگی، سرگیجه، گیجی و خشکی دهان است 3
- خطرات جدیتر شامل ضربان قلب سریع، سرگیجه یا گیجی شدید و روانپریشی است 3
ملاحظات مهم در مورد اعتیادآوری
لایسدکسامفتامین
- علیرغم اینکه لایسدکسامفتامین یک پیشدارو است که باید در بدن هیدرولیز شود، همچنان پتانسیل اعتیادآوری دارد 1
- در مطالعهای روی افراد با سابقه سوءمصرف محرکها، دوزهای خوراکی ۵۰ یا ۱۰۰ میلیگرم لایسدکسامفتامین نسبت به ۴۰ میلیگرم دکستروآمفتامین مستقیم، خوشایندی کمتری داشت که نشاندهنده پتانسیل سوءمصرف کمتر است 1
- با این حال، این دارو همچنان جزو مواد کنترلشده طبقهبندی میشود و نیازمند کنترل توزیع دقیق است 2
حشیش
- در راهنمای بالینی ASCO، کانابیس به عنوان یک گزینه درمانی برای برخی بیماران سرطانی در نظر گرفته شده است، اما با توصیه به در نظر گرفتن خطرات و مزایای آن 3
- خطر وابستگی به کانابیس وجود دارد، اما معمولاً کمتر از داروهای محرک است 3
نکات مهم برای متخصصان پزشکی
ارزیابی خطر سوءمصرف: قبل از شروع درمان با لایسدکسامفتامین، بهویژه در نوجوانان، باید علائم سوءمصرف مواد ارزیابی شود 3
نظارت دقیق: بیمارانی که سابقه استفاده یا سوءمصرف مواد دیگر مانند سیگار، الکل یا مواد مخدر دارند، باید با دقت بیشتری تحت نظارت قرار گیرند 3
جایگزینهای با پتانسیل سوءمصرف کمتر: در بیماران با سابقه سوءمصرف مواد، میتوان داروهای بدون پتانسیل سوءمصرف مانند آتوموکستین (استراترا) یا گوانفاسین با رهایش طولانی (اینتونیو) را در نظر گرفت 3
آگاهی از تفاوتهای فردی: پاسخ به محرکها بسیار متغیر و غیرقابل پیشبینی است و نیاز به تیتراسیون دقیق از دوز پایین برای دستیابی به کنترل بهینه علائم دارد 4
نتیجهگیری
داروهای محرک مانند لایسدکسامفتامین (ویوانس) به دلیل تأثیر قوی بر سیستم دوپامینرژیک مغز، پتانسیل اعتیادآوری بالاتری نسبت به حشیش دارند. این داروها تحت کنترل شدید قرار دارند و باید فقط تحت نظارت دقیق پزشکی استفاده شوند. اگرچه حشیش نیز میتواند اعتیادآور باشد، اما معمولاً پتانسیل اعتیادآوری آن کمتر از داروهای محرک است.