استفاده از لایسدکس امفتامین در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD
تجویز لایسدکس امفتامین برای بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی و ADHD مجاز است، اما فقط پس از تثبیت خلق با داروهای تثبیتکننده خلق مانند لیتیوم یا والپروات. 1
الگوریتم درمانی
کنترل علائم خلقی قبل از درمان ADHD:
- ابتدا باید علائم اختلال دوقطبی با داروهای تثبیتکننده خلق (لیتیوم، والپروات) یا آنتیسایکوتیکهای آتیپیک کنترل شود 1
- حداقل 2-4 هفته ثبات خلقی قبل از شروع درمان ADHD ضروری است
شروع درمان ADHD:
پایش دقیق:
- بررسی منظم علائم (هایپو)مانیا
- پایش فشار خون، ضربان قلب و وزن در هر ویزیت 1
- ارزیابی عوارض جانبی مانند بیخوابی، کاهش اشتها و اضطراب
مزایای لایسدکس امفتامین
- تنها پیشداروی محرک در دسته خود که نیاز به هیدرولیز آنزیمی دارد 3
- پتانسیل سوءمصرف کمتر در مقایسه با سایر محرکها 3
- احتمال کمتر مسمومیت و بیشمصرف به دلیل ماهیت محدودکننده هیدرولیز 3
- بهبود قابل توجه در علائم ADHD و همچنین کاهش شدت علائم افسردگی در بیماران دوقطبی 2
نکات احتیاطی و موارد منع مصرف
موارد منع مصرف مطلق:
احتیاط ویژه:
شواهد بالینی
مطالعهای در سال 2013 نشان داد که درمان کوتاهمدت (4 هفته) با لایسدکس امفتامین در بزرگسالان مبتلا به اختلال دوقطبی I/II پایدار و ADHD همراه، علاوه بر بهبود علائم ADHD، تأثیرات مفیدی بر وزن بدن، شاخص توده بدنی و چندین پارامتر متابولیک داشته است 2. این مطالعه همچنین نشان داد که لایسدکس امفتامین در کوتاهمدت ایمن و قابل تحمل بوده و علائم افسردگی را نیز کاهش میدهد.
مرور سیستماتیک در سال 2023 نشان داد که داروهای محرک، زمانی که همراه با تثبیتکننده خلق استفاده میشوند، میتوانند ایمن باشند و خطر قابل توجهی برای تغییر فاز به مانیا یا علائم سایکوتیک ایجاد نمیکنند 5.
نتیجهگیری
لایسدکس امفتامین میتواند گزینه مناسبی برای درمان ADHD در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی باشد، اما فقط پس از تثبیت خلق با داروهای مناسب. پایش دقیق و منظم علائم خلقی و عوارض جانبی ضروری است. این دارو به دلیل پروفایل فارماکوکینتیک منحصر به فرد خود، پتانسیل سوءمصرف کمتری نسبت به سایر محرکها دارد و میتواند انتخاب مناسبی برای این گروه از بیماران باشد.