What is the treatment for insomnia?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: July 26, 2025View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

درمان بی‌خوابی

درمان خط اول برای بی‌خوابی، درمان شناختی-رفتاری (CBT-I) است و نه آموزش بهداشت خواب یا داروها، به دلیل اثربخشی برتر و پایه قوی شواهد آن. 1

درمان‌های غیردارویی

درمان شناختی-رفتاری برای بی‌خوابی (CBT-I)

  • CBT-I یک درمان چند جزئی است که شامل موارد زیر می‌شود:

    • محدودیت خواب
    • کنترل محرک
    • درمان شناختی
    • تکنیک‌های آرام‌سازی
    • آموزش بهداشت خواب (به عنوان یک جزء، نه به تنهایی) 1
  • روش‌های ارائه CBT-I:

    • درمان فردی حضوری (موثرترین روش)
    • درمان گروهی
    • از راه دور/تله‌مدیسین
    • ماژول‌های اینترنتی
    • کتاب‌های خودیاری 1

درمان‌های رفتاری کوتاه (BTIs)

  • آکادمی پزشکی خواب آمریکا BTIs را به عنوان یک گزینه درمانی موثر توصیه می‌کند 2
  • این درمان‌ها نسبت به CBT-I کامل به جلسات کمتری نیاز دارند
  • اثرات نامطلوب آنها حداقل و کوتاه‌مدت است 2

درمان‌های تک‌جزئی

  • کنترل محرک: آموزش بیماران برای استفاده از تخت فقط برای خواب و رابطه جنسی 2
  • محدودیت خواب: کاهش زمان در تخت برای افزایش فشار خواب 2
  • تکنیک‌های آرام‌سازی: کاهش تنش جسمی و ذهنی 2

بهداشت خواب به تنهایی

  • بهداشت خواب به تنهایی برای درمان بی‌خوابی مزمن توصیه نمی‌شود 2
  • شواهد برای اثربخشی آن به عنوان یک درمان تک‌جزئی کافی نیست 2
  • با این حال، اصول بهداشت خواب (مانند اجتناب از کافئین یا الکل بیش از حد) می‌تواند در یک رویکرد درمانی جامع مفید باشد 2

درمان‌های دارویی

داروها فقط در شرایط زیر باید در نظر گرفته شوند:

  • زمانی که بیماران قادر به شرکت در CBT-I نیستند
  • بیمارانی که علیرغم CBT-I همچنان علائم دارند
  • به عنوان یک مکمل موقت همراه با CBT-I 1

داروهای خط اول:

  • زولپیدم: برای درمان کوتاه‌مدت بی‌خوابی با مشکل در شروع خواب 3
  • اسزوپیکلون: کاهش تأخیر خواب و بهبود حفظ خواب 4
  • سووورکسانت 1

داروهای خط دوم:

  • زالپلون
  • راملتئون: برای بی‌خوابی با مشکل در شروع خواب 5
  • تمازپام 1

نکات مهم در درمان

  1. رویکرد درمانی توصیه شده:

    • شروع با CBT-I به عنوان مداخله اصلی
    • اگر دسترسی محدود است، CBT-I دیجیتال یا درمان رفتاری کوتاه‌مدت را در نظر بگیرید
    • اگر پاسخ ناکافی است، افزودن داروی کوتاه‌مدت را در نظر بگیرید
    • ادامه CBT-I در طول کاهش تدریجی دارو برای جلوگیری از عود 1
  2. چالش‌های درمان:

    • بهبود قابل توجه در علائم بی‌خوابی فوری نیست (برخلاف مداخلات دارویی)
    • درمان CBT-I معمولاً شامل 4-8 جلسه است
    • بیماران ممکن است اگر نتایج فوری مشاهده نشود، دلسرد شوند 2
  3. توصیه‌های مهم برای پزشکان:

    • این چالش‌ها را تشخیص دهید و قبل از شروع درمان انتظارات واقع‌بینانه ایجاد کنید
    • به بیماران یادآوری کنید که درمان‌های روانشناختی و رفتاری معمولاً بهبود تدریجی در علائم بی‌خوابی ایجاد می‌کنند
    • مزایای این درمان‌ها فراتر از پایان درمان ماندگار است 2

گروه‌های خاص

  1. بزرگسالان مسن:

    • CBT-I همچنان درمان خط اول است
    • اگر دارو لازم است، دوزهای پایین‌تر استفاده شود 1
  2. زنان در دوران یائسگی:

    • CBT-I باید درمان خط اول باشد
    • گزینه‌های دارویی فقط زمانی در نظر گرفته شوند که CBT-I ناموفق باشد یا به عنوان مکمل موقت 1
  3. بیماران سرطانی:

    • از آنتی‌هیستامین‌های بدون نسخه یا مواد گیاهی به دلیل فقدان اثربخشی و داده‌های ایمنی استفاده نکنید 1
  4. مادران شیرده:

    • دوکسپین با دوز کم به عنوان یک گزینه دارویی ایمن توصیه می‌شود 1

درمان بی‌خوابی باید بر اساس شواهد قوی و با اولویت دادن به CBT-I به عنوان درمان خط اول انجام شود. درمان‌های دارویی باید با احتیاط و فقط در شرایط خاص استفاده شوند.

References

Guideline

Cognitive Behavioral Therapy for Insomnia

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.