درمان بیخوابی
درمان خط اول برای بیخوابی، درمان شناختی-رفتاری (CBT-I) است و نه آموزش بهداشت خواب یا داروها، به دلیل اثربخشی برتر و پایه قوی شواهد آن. 1
درمانهای غیردارویی
درمان شناختی-رفتاری برای بیخوابی (CBT-I)
CBT-I یک درمان چند جزئی است که شامل موارد زیر میشود:
- محدودیت خواب
- کنترل محرک
- درمان شناختی
- تکنیکهای آرامسازی
- آموزش بهداشت خواب (به عنوان یک جزء، نه به تنهایی) 1
روشهای ارائه CBT-I:
- درمان فردی حضوری (موثرترین روش)
- درمان گروهی
- از راه دور/تلهمدیسین
- ماژولهای اینترنتی
- کتابهای خودیاری 1
درمانهای رفتاری کوتاه (BTIs)
- آکادمی پزشکی خواب آمریکا BTIs را به عنوان یک گزینه درمانی موثر توصیه میکند 2
- این درمانها نسبت به CBT-I کامل به جلسات کمتری نیاز دارند
- اثرات نامطلوب آنها حداقل و کوتاهمدت است 2
درمانهای تکجزئی
- کنترل محرک: آموزش بیماران برای استفاده از تخت فقط برای خواب و رابطه جنسی 2
- محدودیت خواب: کاهش زمان در تخت برای افزایش فشار خواب 2
- تکنیکهای آرامسازی: کاهش تنش جسمی و ذهنی 2
بهداشت خواب به تنهایی
- بهداشت خواب به تنهایی برای درمان بیخوابی مزمن توصیه نمیشود 2
- شواهد برای اثربخشی آن به عنوان یک درمان تکجزئی کافی نیست 2
- با این حال، اصول بهداشت خواب (مانند اجتناب از کافئین یا الکل بیش از حد) میتواند در یک رویکرد درمانی جامع مفید باشد 2
درمانهای دارویی
داروها فقط در شرایط زیر باید در نظر گرفته شوند:
- زمانی که بیماران قادر به شرکت در CBT-I نیستند
- بیمارانی که علیرغم CBT-I همچنان علائم دارند
- به عنوان یک مکمل موقت همراه با CBT-I 1
داروهای خط اول:
- زولپیدم: برای درمان کوتاهمدت بیخوابی با مشکل در شروع خواب 3
- اسزوپیکلون: کاهش تأخیر خواب و بهبود حفظ خواب 4
- سووورکسانت 1
داروهای خط دوم:
نکات مهم در درمان
رویکرد درمانی توصیه شده:
- شروع با CBT-I به عنوان مداخله اصلی
- اگر دسترسی محدود است، CBT-I دیجیتال یا درمان رفتاری کوتاهمدت را در نظر بگیرید
- اگر پاسخ ناکافی است، افزودن داروی کوتاهمدت را در نظر بگیرید
- ادامه CBT-I در طول کاهش تدریجی دارو برای جلوگیری از عود 1
چالشهای درمان:
- بهبود قابل توجه در علائم بیخوابی فوری نیست (برخلاف مداخلات دارویی)
- درمان CBT-I معمولاً شامل 4-8 جلسه است
- بیماران ممکن است اگر نتایج فوری مشاهده نشود، دلسرد شوند 2
توصیههای مهم برای پزشکان:
- این چالشها را تشخیص دهید و قبل از شروع درمان انتظارات واقعبینانه ایجاد کنید
- به بیماران یادآوری کنید که درمانهای روانشناختی و رفتاری معمولاً بهبود تدریجی در علائم بیخوابی ایجاد میکنند
- مزایای این درمانها فراتر از پایان درمان ماندگار است 2
گروههای خاص
بزرگسالان مسن:
- CBT-I همچنان درمان خط اول است
- اگر دارو لازم است، دوزهای پایینتر استفاده شود 1
زنان در دوران یائسگی:
- CBT-I باید درمان خط اول باشد
- گزینههای دارویی فقط زمانی در نظر گرفته شوند که CBT-I ناموفق باشد یا به عنوان مکمل موقت 1
بیماران سرطانی:
- از آنتیهیستامینهای بدون نسخه یا مواد گیاهی به دلیل فقدان اثربخشی و دادههای ایمنی استفاده نکنید 1
مادران شیرده:
- دوکسپین با دوز کم به عنوان یک گزینه دارویی ایمن توصیه میشود 1
درمان بیخوابی باید بر اساس شواهد قوی و با اولویت دادن به CBT-I به عنوان درمان خط اول انجام شود. درمانهای دارویی باید با احتیاط و فقط در شرایط خاص استفاده شوند.