What is the treatment for someone with apathy, lack of motivation, and impaired concentration?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: July 26, 2025 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

درمان بی‌انگیزگی، اهمال‌کاری و مشکلات تمرکز

داروهای محرک (استیمولانت‌ها) مانند متیل‌فنیدیت و آمفتامین‌ها اولین خط درمان برای افرادی هستند که از بی‌انگیزگی، اهمال‌کاری و مشکلات تمرکز رنج می‌برند، به‌خصوص اگر این علائم مرتبط با ADHD باشند. 1

تشخیص علت زمینه‌ای

قبل از شروع درمان، باید علت اصلی این علائم مشخص شود:

  • اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی (ADHD): علائم شامل بی‌توجهی، مشکل در تمرکز، و بی‌انگیزگی
  • افسردگی یا دیستایمیا: بی‌انگیزگی و بی‌علاقگی از علائم اصلی هستند
  • بی‌انگیزگی ناشی از شرایط پزشکی: مانند آسیب مغزی، سکته، یا بیماری‌های نورولوژیک
  • اختلال وسواسی-جبری (OCD): می‌تواند باعث اختلال در عملکرد و تمرکز شود

درمان دارویی

برای ADHD:

  • داروهای محرک (خط اول درمان):

    • متیل‌فنیدیت: شروع با دوز پایین (۵-۱۰ میلی‌گرم روزانه) و افزایش تدریجی تا حداکثر ۶۰ میلی‌گرم روزانه 2
    • لیسدکس‌آمفتامین: شروع با ۲۰-۳۰ میلی‌گرم روزانه، افزایش هفتگی ۱۰ میلی‌گرم تا حداکثر ۷۰ میلی‌گرم 2
    • آمفتامین/دکستروآمفتامین: حداکثر دوز روزانه ۵۰ میلی‌گرم 2

  • داروهای غیر محرک:

    • آتوموکستین: شروع با دوز ۰.۵ میلی‌گرم/کیلوگرم و افزایش به دوز هدف ۱.۲ میلی‌گرم/کیلوگرم (حداکثر ۱۰۰ میلی‌گرم روزانه) 3

برای بی‌انگیزگی (آپاتی):

  • داروهای دوپامینرژیک: مؤثر در درمان بی‌انگیزگی 4
  • مهارکننده‌های استراز استیل‌کولین: برای بی‌انگیزگی مرتبط با اختلالات نورولوژیک 4
  • متیل‌فنیدیت: با دوز پایین‌تر از درمان ADHD (حدود نصف دوز شروع) 1
  • داروهای ضد افسردگی نورآدرنرژیک: برای بی‌انگیزگی مرتبط با افسردگی 4

نکات مهم:

  • مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) ممکن است برای بی‌انگیزگی در سالمندان افسرده کمتر مؤثر باشند و حتی می‌توانند بی‌انگیزگی را بدتر کنند 4
  • دوز داروهای محرک برای درمان بی‌انگیزگی ناشی از شرایط پزشکی باید حدود نصف دوز شروع برای ADHD باشد 1

درمان غیر دارویی

درمان شناختی-رفتاری (CBT):

  • برای ADHD: درمان فردی یا گروهی شامل ۱۰-۲۰ جلسه 1
  • برای افسردگی:
    • خودیاری هدایت‌شده فردی (یا کامپیوتری) بر اساس CBT 1
    • فعال‌سازی رفتاری و حل مسئله 1

سایر مداخلات:

  • برنامه فعالیت فیزیکی ساختاریافته: برای بهبود انگیزه و خلق 1
  • مداخلات روانی-اجتماعی گروهی: شامل کاهش استرس، مقابله مثبت، و تقویت حمایت اجتماعی 1
  • آموزش مهارت‌های سازماندهی و مدیریت زمان: به‌ویژه برای افراد با ADHD 1

پیگیری و ارزیابی مداوم

  • ارزیابی پاسخ به درمان با استفاده از مقیاس‌های استاندارد
  • بررسی عوارض جانبی مانند کاهش اشتها، اختلالات خواب، و تحریک‌پذیری
  • اندازه‌گیری فشار خون و نبض در هر افزایش دوز دارو
  • پیگیری ۱-۲ هفته پس از شروع دارو 2

نکات احتیاطی

  • داروهای محرک در افراد با سابقه بیماری قلبی علامت‌دار، فشار خون بالا، پرکاری تیروئید، گلوکوم، یا سابقه سوء مصرف مواد باید با احتیاط استفاده شوند 1
  • قبل از شروع درمان، غربالگری برای اختلال دوقطبی توصیه می‌شود 3
  • اگر بیمار به یک دارو پاسخ نداد، تغییر به داروی دیگر را در نظر بگیرید، زیرا حدود ۹۰٪ بیماران به یکی از محرک‌ها پاسخ می‌دهند 2

در نهایت، انتخاب درمان باید بر اساس علت زمینه‌ای، شدت علائم و شرایط فردی بیمار باشد. درمان ترکیبی دارویی و غیر دارویی معمولاً بهترین نتیجه را به همراه دارد.

References

1
Guideline

Guideline Directed Topic Overview

Dr.Oracle Medical Advisory Board & Editors, 2025

2
Guideline

Medication Management for Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

4
Research

Dysthymia and apathy: diagnosis and treatment.

Depression research and treatment, 2011

Related Questions

What is the difference between apathy and depression?
How is apathy diagnosed and treated?
What are the causes of apathy?
How is apathy managed in individuals with Autistic Spectrum Disorder (ASD)?
How do you distinguish between chronic dysthymia and depression?
Can a snakebite patient with normal vitals but inability to maintain oxygen saturation, despite receiving 10 vials of Antisnake Venom (ASV), be at risk of impending respiratory paralysis?
What is the management approach for chronic osteomyelitis?
What is the allowed treatment course for Meropenem?
What are the treatment options for flat foot?
Is a drug holiday recommended for patients taking lisdexamfetamine (Vyvanse)?
Is it safe to give Amoxiclav (amoxicillin-clavulanate) to a patient with Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question