قویترین داروی ADHD برای اثرگذاری روی مغز
آمفتامینها، بهویژه لیسدکسآمفتامین (Vyvanse)، قویترین داروهای موجود برای درمان ADHD هستند که بیشترین اثر را بر عملکرد مغز دارند. 1, 2
مقایسه داروهای محرک ADHD
آمفتامینها
لیسدکسآمفتامین (Vyvanse):
- قویترین تأثیر را بر سیستمهای دوپامینرژیک و نورآدرنرژیک دارد 2
- پیشداروی d-آمفتامین است که پس از مصرف خوراکی به شکل فعال تبدیل میشود 3
- اثرات طولانیتر و پایدارتری نسبت به متیلفنیدیت و مودافینیل دارد 2
- تنها دارویی است که علاوه بر دوپامین و نورآدرنالین، سطح سروتونین را نیز افزایش میدهد 2
- حداکثر دوز روزانه: ۷۰ میلیگرم 1
دکستروآمفتامین/آمفتامین (Adderall):
متیلفنیدیت (Ritalin, Concerta)
- اثربخشی خوبی دارد اما در مقایسه با آمفتامینها، اثرات کمتر و کوتاهتری بر نوروترانسمیترها دارد 2
- حداکثر دوز روزانه: تا ۱.۰ میلیگرم بر کیلوگرم 1
مکانیسم اثر داروهای محرک
آمفتامینها:
متیلفنیدیت:
مزایای لیسدکسآمفتامین (قویترین دارو)
اثربخشی بالاتر:
پروفایل فارماکوکینتیک بهتر:
پتانسیل سوءمصرف کمتر:
نکات مهم در استفاده از داروهای محرک
دوزبندی
- شروع با دوز پایین و افزایش تدریجی براساس پاسخ بالینی 1
- برای لیسدکسآمفتامین: شروع با ۳۰ میلیگرم روزانه، افزایش تا حداکثر ۷۰ میلیگرم 8
- حداقل یک هفته بین افزایش دوزها فاصله باشد 1
عوارض جانبی شایع
- کاهش اشتها، بیخوابی، تحریکپذیری، سردرد، افزایش فشار خون و ضربان قلب 1, 8
- پایش منظم علائم حیاتی، وزن و اشتها ضروری است 1
موارد منع مصرف
- بیماری قلبی-عروقی پیشرفته، فشار خون بالای متوسط تا شدید
- پرکاری تیروئید، گلوکوم، سابقه سوءمصرف مواد
- مصرف همزمان یا در ۱۴ روز پس از مصرف مهارکنندههای MAO 6
نتیجهگیری
لیسدکسآمفتامین (Vyvanse) قویترین داروی ADHD با بیشترین اثر بر مغز است که مزایای متعددی از جمله اثربخشی بالاتر، طول اثر طولانیتر و تغییرپذیری کمتر نسبت به سایر داروهای محرک دارد. این دارو با افزایش سطح هر سه نوروترانسمیتر اصلی (دوپامین، نورآدرنالین و سروتونین)، اثرات قویتری بر عملکرد مغز نسبت به سایر داروهای ADHD دارد.