درمان خط اول ADHD و جایگاه لایسدکسامفتامین
لایسدکسامفتامین (Lisdexamfetamine) به عنوان درمان خط اول ADHD توصیه نمیشود و معمولاً به عنوان درمان خط دوم یا سوم پس از عدم پاسخ به متیلفنیدیت یا آتوموکستین استفاده میشود. 1, 2
الگوریتم درمانی ADHD در کشورهای مختلف آسیایی
درمانهای خط اول:
- متیلفنیدیت (MPH): در اکثر کشورها به عنوان درمان خط اول توصیه میشود 1, 2
- آتوموکستین (ATX): در برخی کشورها مانند ژاپن به عنوان یکی از گزینههای خط اول در کنار متیلفنیدیت استفاده میشود 1
- گوانفاسین با رهایش طولانی (GXR): در ژاپن به عنوان یکی از گزینههای خط اول محسوب میشود 1
درمانهای خط دوم:
- در صورت عدم پاسخ به متیلفنیدیت، آتوموکستین یا لایسدکسامفتامین میتواند به عنوان درمان خط دوم استفاده شود 2
- در صورت عدم پاسخ به آتوموکستین، متیلفنیدیت یا لایسدکسامفتامین میتواند جایگزین شود 2, 3
درمانهای خط سوم:
- در ژاپن، لایسدکسامفتامین به عنوان یکی از گزینههای خط سوم درمان در صورت عدم پاسخ به درمانهای خط اول و دوم توصیه میشود 1
ویژگیهای لایسدکسامفتامین
- لایسدکسامفتامین یک پیشداروی دکسآمفتامین است که پس از مصرف خوراکی به ال-لیزین و دکسآمفتامین فعال تبدیل میشود 4, 5
- این دارو برای درمان ADHD در بزرگسالان و کودکان 6 سال به بالا تأیید شده است 6
- مزیت آن نسبت به سایر آمفتامینها، پتانسیل سوءمصرف کمتر به دلیل ساختار پیشدارویی آن است 5
- دوز شروع توصیه شده 30 میلیگرم روزانه است که میتواند تا حداکثر 70 میلیگرم روزانه افزایش یابد 4
نکات مهم در مورد تجویز لایسدکسامفتامین
- در اتحادیه اروپا، لایسدکسامفتامین برای کودکان ≥ 6 سال (شامل نوجوانان) زمانی تجویز میشود که پاسخ به درمان قبلی با متیلفنیدیت از نظر بالینی ناکافی باشد 7
- عوارض جانبی شایع شامل کاهش اشتها، بیخوابی، تحریکپذیری، سردرد، سرگیجه و کاهش وزن است 4, 5
- در بیماران با سابقه سوءمصرف مواد، لایسدکسامفتامین ممکن است به دلیل پتانسیل سوءمصرف کمتر نسبت به سایر محرکها ترجیح داده شود 5
موارد منع مصرف
- حساسیت به آمفتامینها
- بیماریهای قلبی عروقی علامتدار
- فشار خون بالای متوسط تا شدید
- پرکاری تیروئید
- گلوکوم
- حالات تحریکپذیری
- سابقه سوءمصرف مواد
- مصرف همزمان یا در 14 روز گذشته با مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOI) 6
در مجموع، لایسدکسامفتامین در اکثر کشورها و راهنماهای بالینی به عنوان درمان خط اول ADHD توصیه نمیشود و معمولاً پس از عدم پاسخ به متیلفنیدیت یا آتوموکستین مورد استفاده قرار میگیرد.