Why do doctors advise against using stimulants in comorbid ADHD and bipolar disorder patients after mood stabilization?

Medical Advisory BoardAll articles are reviewed for accuracy by our Medical Advisory Board
Educational purpose only • Exercise caution as content is pending human review
Article Review Status
Submitted
Under Review
Approved

Last updated: July 30, 2025 • View editorial policy

Personalize

Help us tailor your experience

Which best describes you? Your choice helps us use language that's most understandable for you.

استفاده از داروهای محرک در بیماران مبتلا به ADHD و اختلال دوقطبی

استفاده از داروهای محرک پس از تثبیت خلق در بیماران مبتلا به ADHD و اختلال دوقطبی، استاندارد طلایی درمان است و خطر ایجاد مانیا یا هیپومانیا ضعیف می‌باشد. 1

رویکرد درمانی صحیح

درمان بیماران مبتلا به ADHD و اختلال دوقطبی باید به صورت مرحله‌ای انجام شود:

  1. تثبیت خلق ابتدا ضروری است:

    • قبل از شروع درمان ADHD، تثبیت خلق با داروهایی مانند والپروات، لیتیوم یا آنتی‌سایکوتیک‌های آتیپیک باید انجام شود 1
    • این مرحله برای کاهش خطر بروز اپیزودهای مانیا یا هیپومانیا ضروری است

  2. افزودن داروهای محرک با دوز کم:

    • پس از تثبیت خلق، داروهای محرک با دوز پایین می‌توانند برای درمان علائم ADHD استفاده شوند 1
    • متیل‌فنیدیت با رهش آهسته با دوز 5-20 میلی‌گرم سه بار در روز می‌تواند موثر باشد
    • دکستروآمفتامین با دوز 5 میلی‌گرم سه بار در روز تا 20 میلی‌گرم دو بار در روز قابل استفاده است

شواهد علمی درباره خطر مانیا

مطالعات نشان می‌دهند که خطر بروز مانیا یا هیپومانیا با مصرف داروهای محرک در بیماران با اختلال دوقطبی تثبیت‌شده، کمتر از آنچه قبلاً تصور می‌شد است:

  • مطالعه‌ای در سال 2023 نشان داد که شروع درمان با متیل‌فنیدیت با افزایش خطر مانیا در بیماران مبتلا به اختلال دوقطبی همراه نبوده است. در واقع، تعداد اپیزودهای مانیک پس از شروع متیل‌فنیدیت تا 48% کاهش یافت 2

  • این کاهش هم در بیمارانی که تثبیت‌کننده‌های خلق مصرف می‌کردند (50% کاهش) و هم در بیمارانی که تثبیت‌کننده‌های خلق مصرف نمی‌کردند (45% کاهش) مشاهده شد 2

  • مرور سیستماتیک در سال 2023 نشان داد که متیل‌فنیدیت، هنگامی که همراه با یک تثبیت‌کننده خلق استفاده می‌شود، ایمن است و خطر تغییر فاز به مانیا یا علائم سایکوتیک را به طور قابل توجهی افزایش نمی‌دهد 3

چرا برخی پزشکان مخالف استفاده از محرک‌ها هستند؟

علیرغم شواهد علمی، برخی پزشکان همچنان از تجویز داروهای محرک در این بیماران خودداری می‌کنند. دلایل احتمالی:

  1. نگرانی از خطر مانیا/هیپومانیا:

    • مطالعه‌ای در سال 2008 نشان داد که 40% از بیماران دوقطبی که محرک دریافت کردند، مانیا یا هیپومانیا را تجربه کردند 4
    • اما باید توجه داشت که در این مطالعه، تنها 43% از بیماران همزمان تثبیت‌کننده خلق دریافت می‌کردند 4

  2. تداخل علائم و تشخیص نادرست:

    • همپوشانی علائم ADHD و اختلال دوقطبی می‌تواند منجر به تشخیص نادرست شود 5
    • نگرانی از تشدید علائم خلقی در صورت تشخیص نادرست

  3. نگرانی از سوءمصرف:

    • خطر سوءمصرف داروهای محرک، به‌ویژه در بیماران با سابقه اختلال مصرف مواد 6

نکات مهم برای مدیریت درمان

  • پایش منظم:

    • چک کردن فشار خون و نبض در هر ویزیت در طول تیتراسیون اولیه
    • ارزیابی سیستماتیک عوارض جانبی شایع محرک‌ها: بی‌خوابی، بی‌اشتهایی، سردرد، انزوای اجتماعی و کاهش وزن 1

  • تیتراسیون دقیق:

    • شروع با دوز پایین (مثلاً 10 میلی‌گرم متیل‌فنیدیت با رهش آهسته)
    • افزایش تدریجی دوز در صورت عدم کنترل علائم (افزایش هفتگی 5-10 میلی‌گرم) 1

  • جایگزین‌های احتمالی:

    • آتوموکستین می‌تواند گزینه جایگزین برای درمان علائم ADHD در بیماران با اختلال دوقطبی باشد، اما خطر کمی برای ایجاد اپیزودهای (هیپو)مانیک دارد 1, 6
    • کلونیدین و گوانفاسین نیز می‌توانند در بهبود علائم ADHD موثر باشند 1

نتیجه‌گیری

شواهد علمی جدید نشان می‌دهد که استفاده از داروهای محرک پس از تثبیت خلق در بیماران مبتلا به ADHD و اختلال دوقطبی، خطر قابل توجهی برای ایجاد مانیا یا هیپومانیا ندارد. رویکرد مرحله‌ای (تثبیت خلق و سپس افزودن محرک با دوز کم) می‌تواند به بهبود علائم ADHD کمک کند، بدون اینکه ثبات خلقی بیمار را به خطر بیندازد.

References

1
Guideline

Management of Bipolar 2 Disorder and ADHD

Praxis Medical Insights: Practical Summaries of Clinical Guidelines, 2025

2
Research

Risk of Mania After Methylphenidate in Patients With Bipolar Disorder.

Journal of clinical psychopharmacology, 2023

Related Questions

Is it safe to use stimulants (e.g. lisdexamfetamine) in individuals with bipolar disorder who also have Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), and what is the most accurate method for diagnosing ADHD?
Is Adderall (amphetamine and dextroamphetamine) safe for treating Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) in patients with bipolar disorder?
What adjustments can be made to the medication regimen for a patient with bipolar depression and ADHD on Wellbutrin (bupropion) HCL XL, Abilify (aripiprazole), and Adderall (amphetamine and dextroamphetamine) to improve depressive symptoms and impulsivity?
Are stimulants (stimulant medications) contraindicated in patients with bipolar disorder?
What is the best Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) medication for a patient with bipolar II disorder?
How long should packing stay in place after an incision and drainage (I&D) procedure?
What is the management for a patient with hyperhistaminemia?
What is the appropriate workup and treatment for a patient with right-sided lung discomfort and difficulty inhaling deeply?
What are the treatment options for orthostatic (postural) hypotension?
What is mastocytosis and what are its symptoms?

Professional Medical Disclaimer

This information is intended for healthcare professionals. Any medical decision-making should rely on clinical judgment and independently verified information. The content provided herein does not replace professional discretion and should be considered supplementary to established clinical guidelines. Healthcare providers should verify all information against primary literature and current practice standards before application in patient care. Dr.Oracle assumes no liability for clinical decisions based on this content.

Have a follow-up question?

Our Medical A.I. is used by practicing medical doctors at top research institutions around the world. Ask any follow up question and get world-class guideline-backed answers instantly.

Ask Question