Flukonazol Yan Etkileri
Flukonazol genellikle iyi tolere edilir, ancak en sık görülen yan etkileri baş ağrısı, bulantı, karın ağrısı, kusma ve ishaldir. 1
Sık Görülen Yan Etkiler
Gastrointestinal etkiler:
- Bulantı (%3.7)
- Kusma (%1.7)
- Karın ağrısı (%1.7)
- İshal (%1.5)
- Dispepsi (%1) 1
Nörolojik etkiler:
- Baş ağrısı (%1.9)
- Baş dönmesi (%1)
- Tat alma bozukluğu (%1) 1
Dermatolojik etkiler:
- Cilt döküntüsü (%1.8) 1
Ciddi Yan Etkiler
Hepatobiliyer Etkiler
- Karaciğer fonksiyon testlerinde geçici yükselmeler
- Klinik hepatit
- Kolestaz
- Nadir durumlarda ölümcül olabilen fulminan karaciğer yetmezliği 1
Karaciğer toksisitesi riski özellikle şu durumlarda artmaktadır:
- AIDS veya malignite gibi altta yatan ciddi hastalıklar
- Rifampin, fenitoin, izoniazid, valproik asit veya oral sülfonilüre hipoglisemik ajanlar gibi hepatotoksik ilaçlarla birlikte kullanım 1
İmmünolojik Etkiler
- Nadir durumlarda anafilaksi
- Anjiyoödem
- Yüz ödemi
- Kaşıntı 1
Kardiyovasküler Etkiler
- QT uzaması
- Torsades de pointes 1
Diğer Etkiler
- Asteni
- Yorgunluk
- Ateş
- Halsizlik 1
Özel Hasta Gruplarında Yan Etkiler
Karaciğer Sirozu Olan Hastalar
- Flukonazolün eliminasyon yarı ömrü uzar
- Plazma klirensi azalır
- İlaç maruziyeti artar 2
Böbrek Yetmezliği Olan Hastalar
- İlaç etkileşimleri daha belirgin olabilir
- Flukonazolün klirensi azalır 3
Yaşlı Hastalar
- İlaç metabolizmasındaki yaşa bağlı değişiklikler nedeniyle yan etkilere daha duyarlıdırlar 3
İlaç Etkileşimleri
Flukonazol, sitokrom P450 enzimlerini inhibe ederek çeşitli ilaçlarla etkileşime girebilir:
- Antikoagülanlar: Varfarin dozunun ayarlanması gerekebilir 3
- Opioidler: Oksikodonda doz azaltımı gerekebilir (%30-50) 3
- Antiretroviral ilaçlar: Proteaz inhibitörleri ve non-nükleozid revers transkriptaz inhibitörleriyle kompleks etkileşimler 3
- Diğer hepatotoksik ilaçlar: Karaciğer toksisitesi riskini artırabilir 1
Yan Etkilerin Yönetimi
Tedavi öncesi:
- Tam ilaç listesinin gözden geçirilmesi
- Önemli etkileşimler varsa alternatif antifungal ajanların düşünülmesi
- Bazal karaciğer fonksiyon testlerinin yapılması 3
Tedavi sırasında:
- Etkileşen ilaçların toksisitesi açısından izlem
- Gerektiğinde etkilenen ilaçların dozlarının ayarlanması
- Karaciğer fonksiyon testlerinin izlenmesi 3
Tedavi sonrası:
- Flukonazolün kesilmesinden sonra 4-5 gün boyunca etkileşimlerin izlenmesi
- Flukonazol etkisi azaldıkça etkileşen ilaçların dozlarının yeniden ayarlanması 3
Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
- Karaciğer hastalığı olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır 2
- QT uzaması riski, flukonazol ve diğer QT uzatan ilaçların (örn. florokinolonlar, makrolidler, ondansetron) kombinasyonuyla artar 4
- Azol antifungallerin sitokrom P450 3A4 izoenzimini inhibe etmesi ciddi ilaç-ilaç etkileşimlerine neden olabilir 4
Flukonazol tedavisi sırasında herhangi bir yan etki gelişirse, hekime danışılmalı ve gerektiğinde doz ayarlaması veya ilacın kesilmesi düşünülmelidir.