What treatments or medications need to be stopped or adjusted during Fluconazole therapy?

Flukonazol Tedavisinde Karaciğer Fonksiyonlarının İzlenmesi ve Tedavinin Kesilme Endikasyonları

Flukonazol tedavisi sırasında karaciğer fonksiyon testlerinde belirgin yükselme görüldüğünde veya hepatotoksisite belirtileri ortaya çıktığında tedavi kesilmelidir. 1

Karaciğer Fonksiyonlarının İzlenmesi

Flukonazol tedavisi sırasında karaciğer fonksiyonlarının düzenli takibi önemlidir:

• Tedavi öncesi: Bazal karaciğer fonksiyon testleri (ALT, AST, ALP, GGT, bilirubin) değerlendirilmelidir
• Tedavi sırasında: Özellikle uzun süreli tedavilerde haftalık karaciğer fonksiyon testleri takibi yapılmalıdır 2, 1
• Risk faktörleri: Önceden karaciğer hastalığı olan, diğer hepatotoksik ilaçlar kullanan veya immünsüpresif hastalarda daha sık izlem gereklidir

Tedavinin Kesilme Endikasyonları

Karaciğer Fonksiyon Testleri İle İlgili Endikasyonlar:

• Transaminazlarda belirgin yükselme: Normal değerlerin 3-5 katından fazla yükselme
• Bilirubin seviyelerinde artış: Özellikle direkt bilirubinde yükselme
• Klinik hepatotoksisite belirtileri: Sarılık, sağ üst kadran ağrısı, bulantı, kusma, iştahsızlık
• Karaciğer enzimlerinde progresif artış: Tedavi süresince enzim değerlerinde sürekli artış trendi

Diğer Önemli Kesilme Endikasyonları:

1. İlaç etkileşimleri:

   • QT uzaması yapan ilaçlarla birlikte kullanım (amiodaron, kinidin, pimozid) 1
   • CYP3A4 ile metabolize olan ilaçlarla ciddi etkileşim riski (siklosporin, takrolimus, fenitoin, varfarin) 2, 1

2. Böbrek fonksiyon bozukluğu:

   • Kreatinin değerlerinde belirgin yükselme
   • Böbrek yetmezliği gelişimi 1

3. Ciddi advers reaksiyonlar:

   • Cilt reaksiyonları (döküntü, kaşıntı, ürtiker)
   • Anafilaksi veya anjiyoödem
   • Hematolojik anormallikler (trombositopeni, lökopeni)

4. Adrenal yetmezlik belirtileri:

   • Uzun süreli prednizon tedavisi alan hastalarda flukonazol kesilirken adrenal yetmezlik gelişebilir 1

İlaç Etkileşimleri ve Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar

Flukonazol CYP2C9, CYP2C19 ve CYP3A4 enzimlerini inhibe ederek birçok ilaçla etkileşime girer:

• Oral hipoglisemikler: Tolbutamid, glipizid ve gliburid metabolizmasını azaltarak hipoglisemiye neden olabilir 1
• Kumarin türevi antikoagülanlar: Protrombin zamanını uzatabilir, kanama riskini artırabilir 1
• İmmünsüpresanlar: Siklosporin ve takrolimus seviyelerini artırabilir 1
• Statinler: Rabdomiyoliz riskini artırabilir 1
• Benzodiazepinler: Sedasyon etkisini artırabilir 1
• Kalsiyum kanal blokerleri: Nifedipin, amlodipin, verapamil ve felodipin seviyelerini artırabilir 1

Özel Hasta Gruplarında Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Karaciğer yetmezliği olan hastalar: Doz ayarlaması veya alternatif antifungal tedavi düşünülmelidir
• Böbrek yetmezliği olan hastalar: Doz ayarlaması yapılmalı veya alternatif tedavi düşünülmelidir 2
• İmmünsüpresif hastalar: Daha yakın izlem gereklidir, özellikle karaciğer fonksiyonları açısından 2
• Yaşlı hastalar: İlaç etkileşimleri ve advers etkiler açısından daha dikkatli izlenmelidir

Pratik Yaklaşım

1. Tedavi öncesi karaciğer fonksiyon testlerini değerlendir
2. Uzun süreli tedavilerde haftalık karaciğer fonksiyon testleri takibi yap
3. Transaminazlarda normal değerlerin 3-5 katından fazla yükselme veya klinik hepatotoksisite belirtileri varsa tedaviyi kes
4. Potansiyel ilaç etkileşimlerini değerlendir ve gerekirse doz ayarlaması yap veya alternatif tedavi düşün
5. Böbrek fonksiyonlarını izle ve gerekirse doz ayarlaması yap

Flukonazol tedavisi sırasında dikkatli izlem ve erken müdahale, ciddi yan etkilerin önlenmesinde kritik öneme sahiptir.