Salmonella Enfeksiyonunda Endoskopi ve Kolonoskopi Yapılması
Salmonella enfeksiyonu olan hastalarda acil olmayan endoskopik işlemler ertelenmelidir. Sadece hayatı tehdit eden durumlarda veya tedavi değişikliğine yol açacak acil durumlarda endoskopi yapılmalıdır.
Endoskopi Endikasyonları ve Kontrendikasyonları
Salmonella enfeksiyonu sırasında endoskopik işlemler şu durumlarda yapılabilir:
Acil Endoskopi Gerektiren Durumlar:
- Akut gastrointestinal kanama 1
- Şiddetli ülseratif kolit atakları 1
- Orta/şiddetli aktiviteli yeni IBD tanısı 1
- Tıkanıklık durumları (medikal tedaviye dirençli) 1
- Hayatı tehdit eden durumlar 1
Ertelenmesi Gereken Durumlar:
- Rutin tarama endoskopileri
- Hafif-orta şiddetli semptomları olan ve non-invaziv testlerle takip edilebilecek hastalar
- Araştırma amaçlı endoskopiler 1
Salmonella Enfeksiyonu ve Endoskopi İlişkisi
Salmonella enfeksiyonu olan hastalarda endoskopi yapılması konusunda dikkat edilmesi gereken önemli noktalar:
Bulaş Riski: Salmonella, endoskopik ekipman yoluyla diğer hastalara bulaşabilir. Geçmişte Salmonella typhimurium ve Salmonella newport'un kolonoskopi ve üst GI endoskopi yoluyla bulaştığı vakalar bildirilmiştir 2, 3.
Ekstra-intestinal Yayılım Riski: Salmonella enfeksiyonları sadece gastrointestinal sistemi değil, diğer organları da etkileyebilir. Bakteriyemi riski özellikle invaziv işlemler sırasında artabilir 4, 5.
Endoskopi Yapılması Gerekiyorsa Alınması Gereken Önlemler
Eğer Salmonella enfeksiyonu olan bir hastada endoskopi yapılması mutlaka gerekiyorsa:
Ekipman Dezenfeksiyonu: Endoskop ve biyopsi forsepsleri gibi aksesuarların tam dezenfeksiyonu sağlanmalıdır 2, 3.
Koruyucu Ekipman: Sağlık personeli için koruyucu ekipman kullanılmalıdır:
İşlem Sonrası Önlemler:
Non-invaziv Alternatifler
Salmonella enfeksiyonu olan hastalarda endoskopi yerine kullanılabilecek non-invaziv yöntemler:
- Fekal kalprotektin testi 1
- Bağırsak ultrasonografisi 1
- MR enterografi 1
- BT enterografi (özellikle Crohn hastalığı komplikasyonlarında) 1
Önemli Uyarılar
- Salmonella enfeksiyonu olan hastalarda kolonoskopi sırasında ekstra dikkat edilmelidir çünkü dışkıda uzun süre virüs atılımı olabilir 1
- Endoskopi öncesi hastalar telefon ile aranarak semptomlar sorgulanmalı ve risk değerlendirmesi yapılmalıdır 1
- Endoskopi ünitesine girişte ateş ölçümü ve semptom sorgulaması yapılmalıdır 1
Salmonella enfeksiyonu geçiren hastalarda, enfeksiyon tamamen iyileştikten ve semptomlar geçtikten sonra elektif endoskopik işlemler planlanmalıdır. Acil olmayan işlemlerin ertelenmesi hem hasta güvenliği hem de diğer hastalara bulaş riskini azaltma açısından önemlidir.