Onkoloji Hastalarında İdrarda Kandida Üremesine Yaklaşım
Onkoloji hastalarında idrarda kandida üremesi durumunda, semptomatik enfeksiyonlar için flukonazol 200 mg (3 mg/kg) günlük doz ile 2 hafta tedavi edilmelidir. Asemptomatik kandidüri ise nötropenik hastalar dışında tedavi gerektirmez. 1
Tanı ve Değerlendirme
İdrarda kandida üremesi, onkoloji hastalarında sık görülen bir durumdur ve aşağıdaki şekilde değerlendirilmelidir:
- İdrarda kandida varlığı kontaminasyon, kolonizasyon veya gerçek enfeksiyonu temsil edebilir 2
- Semptomların varlığı (dizüri, sık idrara çıkma, suprapubik ağrı, ateş) değerlendirilmelidir
- Risk faktörleri değerlendirilmelidir:
Tedavi Algoritması
1. Asemptomatik Kandidüri
- Genel olarak tedavi gerektirmez, çoğunlukla kolonizasyonu temsil eder 1
- İstisnalar (tedavi gerektiren yüksek riskli hastalar):
- Nötropenik hastalar
- Ürolojik girişim planlanan hastalar
- Düşük doğum ağırlıklı bebekler 1
- Altta yatan risk faktörlerinin (idrar sondası, gereksiz antibiyotikler) ortadan kaldırılması, hastaların yaklaşık %50'sinde kandidüriyi temizler 4
2. Semptomatik Kandidüri
Flukonazole duyarlı türler için:
Flukonazole dirençli C. glabrata için:
C. krusei için:
- Amfoterisin B deoksikolat 0,3-0,6 mg/kg günlük, 1-7 gün 1
3. Sistemik Kandidiyaz Şüphesi
- Nötropenik onkoloji hastalarında kandidüri, sistemik enfeksiyon belirtisi olabilir
- Bu durumda kandidemi tedavisi uygulanmalıdır 1
Tedavide Önemli Noktalar
İdrar sondası varsa çıkarılması tedavinin en önemli parçasıdır (güçlü öneri) 1, 5
Antifungal ajanın idrar konsantrasyonu tedavi başarısında kritik öneme sahiptir:
Tedavi süresi genellikle 2 haftadır, semptomlar düzelene ve idrar kültürleri negatifleşene kadar devam edilmelidir 5
Takip kültürleri tedavinin etkinliğini değerlendirmek için önemlidir 5
Onkoloji Hastalarında Özel Durumlar
- Onkoloji hastalarında kandidemi insidansı yüksektir ve mortalite oranı %48,4-61,3 arasında değişmektedir 6
- C. glabrata, onkoloji hastalarında en sık izole edilen tür olabilir ve flukonazole direnç gösterebilir 6
- Kateter ilişkili enfeksiyonlar daha iyi prognoza sahiptir, sekonder enfeksiyonlara göre 6
- Komplike postoperatif seyir gösteren hastalarda prognoz daha kötüdür 6
Sık Yapılan Hatalar
- Asemptomatik kandidürinin gereksiz tedavisi
- İdrar sondalarının çıkarılmaması
- İdrarda yeterli konsantrasyona ulaşmayan antifungallerin kullanılması (ekinokandinler, yeni azol antifungaller)
- Kolonizasyon ve gerçek enfeksiyon ayrımının yapılmaması
- Semptomatik enfeksiyonlarda yetersiz tedavi süresi 5
İdrarda kandida üremesi olan onkoloji hastalarının yönetiminde, semptom varlığı, risk faktörleri ve altta yatan hastalık durumuna göre tedavi planlanmalıdır. Semptomatik hastalarda flukonazol ilk seçenek olup, dirençli türlerde alternatif tedaviler düşünülmelidir.