Karın Cerrahisi Sonrası Antifungal Profilaksi
Yüksek riskli karın cerrahisi geçiren hastalarda, flukonazol (400 mg/gün) profilaksisi, intraabdominal Candida enfeksiyonlarını önlemek için önerilmektedir. 1
Yüksek Riskli Hasta Grupları
Antifungal profilaksi, aşağıdaki yüksek riskli hasta gruplarında düşünülmelidir:
- Tekrarlayan gastrointestinal perforasyonu veya anastomoz kaçağı olan hastalar 1, 2
- Karaciğer nakli alıcıları (özellikle yüksek riskli olanlar) 1
- Pankreas nakli alıcıları 1
- İnce bağırsak nakli alıcıları 1
- Yoğun bakım ünitesinde yatan ve invazif kandidiyaz için yüksek risk taşıyan cerrahi hastalar (>%5-10 insidans) 1
Önerilen Antifungal Ajanlar ve Dozları
Birinci Basamak
Alternatif Ajanlar
- Ekinokandinler (örn. kaspofungin, mikafungin) 1
Klinik Etkinlik ve Kanıt Düzeyi
- Randomize kontrollü çalışmalar, yüksek riskli cerrahi hastalarda flukonazol profilaksisinin intraabdominal kandidiyaz insidansını önemli ölçüde azalttığını göstermiştir (RR = 0.12; %95 CI, 0.02-0.93) 2
- Meta-analizler, flukonazol profilaksisinin kandidemi oranlarında azalma sağladığını doğrulamıştır (RR = 0.21, %95 CI = 0.06-0.72) 5
- ESCMID kılavuzları, bu öneriyi Kanıt Düzeyi I (en az bir iyi tasarlanmış randomize kontrollü çalışmadan elde edilen kanıt) olarak sınıflandırmaktadır 1
Uygulama Algoritması
Risk değerlendirmesi yapın:
- Tekrarlayan gastrointestinal perforasyon veya anastomoz kaçağı var mı?
- Solid organ nakli (özellikle karaciğer, pankreas veya ince bağırsak) yapıldı mı?
- YBÜ'de uzun süreli kalış bekleniyor mu? (≥3 gün)
- Önceki kültürlerde Candida kolonizasyonu var mı?
Yüksek riskli hastada antifungal profilaksi başlayın:
- Flukonazol 400 mg/gün IV veya oral
- Flukonazol intoleransı veya dirençli Candida şüphesi varsa ekinokandin düşünün
Tedavi süresini belirleyin:
- Altta yatan cerrahi durumun çözümüne kadar
- Organ nakli sonrası genellikle 7-14 gün
Önemli Uyarılar ve Dikkat Edilecek Noktalar
- Düşük riskli hastalarda rutin antifungal profilaksi önerilmez, bu dirençli suşların ortaya çıkmasına neden olabilir 1, 6
- Karaciğer nakli dışındaki diğer solid organ nakillerinde (kalp, akciğer, böbrek) invazif kandidiyaz riski düşüktür ve rutin profilaksi genellikle gerekli değildir 1
- Flukonazol, Aspergillus türlerine karşı etkili değildir; küf enfeksiyonu riski yüksek olan hastalarda posakonazol gibi geniş spektrumlu bir triazol düşünülmelidir 7, 4
- Antifungal profilaksi, standart enfeksiyon kontrol önlemlerine rağmen yüksek kandidiyaz oranları gösteren merkezlerde daha yararlı olabilir 1
Karın cerrahisi sonrası antifungal profilaksi, yüksek riskli hastalarda morbidite ve mortaliteyi azaltmak için etkili bir stratejidir, ancak direnç gelişimini önlemek için seçilmiş hasta gruplarıyla sınırlandırılmalıdır.