Batın Cerrahisi Sonrası Batın Enfeksiyonunda Antifungal Kullanımı
Batın cerrahisi sonrası gelişen batın enfeksiyonlarında antifungal tedavi, sadece Candida peritoneal kültürde izole edildiğinde veya hastada sepsis/septik şok ile birlikte spesifik risk faktörleri varlığında başlanmalıdır.
Antifungal Tedavi Endikasyonları
Batın cerrahisi sonrası gelişen batın enfeksiyonlarında antifungal tedavi için endikasyonlar:
Kesin Endikasyonlar:
Ampirik Antifungal Tedavi Gerektiren Durumlar:
- Septik şok varlığında ve aşağıdaki risk faktörlerinden en az biri mevcutsa:
- Yakın zamanda batın cerrahisi geçirmiş olmak
- Anastomoz kaçağı
- Nekrotizan pankreatit 1
- Hastane kaynaklı batın içi enfeksiyonlarda, özellikle kandidiyaz için önemli risk faktörleri olan hastalarda 1
- İmmünsupresif tedavi alan hastalarda 1
- Septik şok varlığında ve aşağıdaki risk faktörlerinden en az biri mevcutsa:
Antifungal Profilaksi Gerektiren Durumlar:
- Tekrarlayan gastrointestinal perforasyon veya anastomoz kaçağı olan yakın zamanda batın cerrahisi geçirmiş hastalarda 3
Antifungal Tedavi Algoritması
1. Risk Değerlendirmesi
Düşük Risk: Komplike olmayan akut kolesistit veya akut apandisit gibi tek organ tutulumu olan, peritoneal yayılım göstermeyen enfeksiyonlar
- Antifungal tedavi gerekli değildir 1
Orta Risk: Toplum kaynaklı komplike intraabdominal enfeksiyonlar, immünsupresif tedavi almayan hastalar
- Antifungal tedavi sadece kültürde Candida üremesi durumunda başlanmalıdır 1
Yüksek Risk:
- Hastane kaynaklı intraabdominal enfeksiyonlar
- İmmünsupresif tedavi alan hastalar
- Tekrarlayan gastrointestinal perforasyon
- Anastomoz kaçağı
- Nekrotizan pankreatit
- Septik şok varlığı 1
2. Antifungal Ajan Seçimi
Kritik olmayan, daha önce azol kullanmamış hastalarda:
Kritik hastalarda veya daha önce azol kullanmış hastalarda:
Flukonazole dirençli Candida türleri için:
3. Tedavi Süresi ve İzlem
Standart tedavi süresi:
Tedaviye yanıtın değerlendirilmesi:
- Klinik iyileşme (ateş, lökositoz ve ileus çözülmesi) sonrası tedavi basitleştirilebilir
- Ekinokandin veya lipid formülasyonlu amfoterisin B ile en az 5-7 günlük tedaviden sonra, etken duyarlı ise ve hasta klinik olarak iyileşmişse, azole (flukonazol veya vorikonazol) geçilebilir 3
Önemli Uyarılar ve Tuzaklar
Aşırı tedaviden kaçınma:
Yetersiz tedaviden kaçınma:
Direnç gelişimi:
Kaynak kontrolü:
Batın cerrahisi sonrası gelişen batın enfeksiyonlarında antifungal tedavi kararı, hastanın klinik durumu, risk faktörleri ve mikrobiyolojik bulgular temelinde verilmelidir. Gereksiz antifungal kullanımından kaçınılmalı, ancak yüksek riskli hastalarda gerektiğinde hızlı ve uygun tedavi başlanmalıdır.