İntraabdominal Enfeksiyonlarda Antifungal Gerekliliği
İntraabdominal enfeksiyonlarda antifungal tedavi, toplum kökenli enfeksiyonlarda rutin olarak kullanılmamalı, ancak Candida kültürde izole edildiğinde, hastane kökenli enfeksiyonlarda veya belirli risk faktörleri olan hastalarda başlanmalıdır. 1
Antifungal Tedavi Gerektiren Durumlar
Risk Faktörlerine Göre Hasta Grupları:
- Düşük riskli hastalar (komplike olmayan akut kolesistit veya akut apandisit): Antifungal tedavi gerektirmez 1
- Orta riskli hastalar (toplum kökenli komplike intraabdominal enfeksiyonlar): Sadece kültürde Candida izole edilirse antifungal tedavi almalıdır 1
- Yüksek riskli hastalar: Aşağıdaki durumlarda ampirik antifungal tedavi başlanmalıdır 1, 2:
- Hastane kökenli intraabdominal enfeksiyonlar
- İmmünsupresif tedavi alanlar
- Tekrarlayan gastrointestinal perforasyon
- Anastomoz kaçağı
- Nekrotizan pankreatit
- Septik şok durumları
Antifungal Tedavi Endikasyonları:
- İntraabdominal örneklerde Candida türlerinin izolasyonu 2, 1
- Bakteriyel tedaviye yanıt vermeyen ve aşağıdaki risk faktörlerinden en az birine sahip hastalar 1, 3:
- Yakın zamanda abdominal cerrahi
- Anastomoz kaçağı
- Nekrotizan pankreatit
- Sepsis veya septik şok
Antifungal Tedavi Seçimi
Candida albicans İzole Edildiğinde:
- Flukonazol: 400 mg yükleme dozu, ardından günde 200-400 mg (daha önce azol kullanmayan hastalarda) 2, 1
Flukonazole Dirençli Candida Türleri İçin:
- Ekinokandinler (kaspofungin, mikafungin veya anidulafungin) önerilir 2
Kritik Hastalarda:
- Ekinokandinler ilk tedavi seçeneği olarak önerilir (triazollerden ziyade) 2, 1
- Klinik iyileşme sonrası, izole edilen tür duyarlıysa, tedavi flukonazole geçilebilir 1
Amfoterisin B:
- Toksisitesi nedeniyle başlangıç tedavisi olarak önerilmez 2
Tedavi Süresi ve İzlem
Tedavi Süresi:
- En az 14 gün veya semptomlar düzelene kadar, ardından 2 hafta daha devam edilmelidir 1
- Candida intraabdominal enfeksiyonlarında yüksek nüks ve relaps oranları nedeniyle 2-3 haftalık tedavi önerilir 1
Tedavi Basitleştirme ve Azaltma:
- Klinik iyileşme sonrası (ateş, lökositoz ve ileus çözülmesi), ekinokandin veya lipid formülasyonlu amfoterisin B'den azole (flukonazol veya vorikonazol) geçiş yapılabilir 1
- Geçiş için kriterler:
- En az 5-7 günlük tedavi sonrası
- Klinik iyileşme
- Patojenin duyarlı olması
Önemli Uyarılar ve Dikkat Edilecek Noktlar
İntraabdominal enfeksiyonlarda kaynak kontrolü (yeterli drenaj ve/veya debridman) tedavinin önemli bir parçasıdır 2, 1
Candida'nın solunum sekresyonlarından izolasyonu genellikle kolonizasyonu gösterir ve nadiren antifungal tedavi gerektirir 2
İmmünkompromize hastalarda daha agresif tedavi ve daha uzun süre gerekebilir 1
Candida türlerine bağlı septik şokta, uygun antifungal tedavinin 24 saat içinde başlanması önemlidir, gecikme neredeyse %100 mortalite ile ilişkilidir 1
Yüksek riskli cerrahi hastalarda (tekrarlayan gastrointestinal perforasyon veya anastomoz kaçağı) profilaktik flukonazol kullanımı intraabdominal Candida enfeksiyonlarını önleyebilir 1, 4
İntraabdominal enfeksiyonlarda antifungal tedavi kararı, hastanın risk faktörlerine, klinik durumuna ve mikrobiyolojik sonuçlara dayalı olarak verilmelidir. Toplum kökenli enfeksiyonlarda rutin antifungal kullanımı önerilmezken, yüksek riskli hastalarda ve kültürde Candida izole edildiğinde uygun antifungal tedavi başlanmalıdır.