Meropenem Kullanımı ve Karaciğer Fonksiyon Bozukluğu
Karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda meropenem doz ayarlaması genellikle gerekmez, çünkü ilacın metabolizması ve eliminasyonu esas olarak böbrekler yoluyla gerçekleşir.
Meropenem ve Karaciğer Metabolizması
Meropenem, geniş spektrumlu bir karbapenem antibiyotiktir ve çeşitli ciddi enfeksiyonların tedavisinde kullanılır. Karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda kullanımı ile ilgili önemli noktalar:
- Meropenem esas olarak böbrekler yoluyla elimine edilir, dozun yaklaşık %70'i 12 saat içinde değişmeden idrarla atılır 1
- Kronik stabil alkolik sirozu olan hastalarla yapılan çalışmalarda, normal karaciğer fonksiyonu olan kontrol grubuyla karşılaştırıldığında farmakokinetik parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır 2
- Karaciğer hastalığı olan hastalarda meropenem farmakokinetiği üzerine yapılan çalışmalar, karaciğer hastalığının meropenem farmakokinetiği üzerinde etkisi olmadığını göstermiştir 1
Doz Ayarlaması Önerileri
Karaciğer Yetmezliği:
- Karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda standart dozlama rejimi kullanılabilir 1, 2
- Kronik stabil karaciğer hastalığı olan hastalarda doz ayarlaması gerekli değildir 2
Özel Durumlar:
- Dekompanse sirozu olan hastalarda, MELD skoru meropenem klirensini etkileyebilir ve daha düşük dozlar gerekebilir 3
- Akut-kronik karaciğer yetmezliği (ACLF) olan hastalarda, dağılım hacmi artabilir ve bu nedenle özellikle Pseudomonas enfeksiyonları için daha yüksek yükleme dozları gerekebilir 4
Güvenlik ve İzlem
Yan Etkiler:
- Meropenem genellikle iyi tolere edilir, en sık bildirilen yan etkiler ishal (%2.3), döküntü (%1.4), bulantı/kusma (%1.4) ve enjeksiyon bölgesi iltihabıdır (%1.1) 5
- Hepatik enzim yükselmesi hastaların %1.5-4.3'ünde görülebilir 5
- Nadiren meropeneme bağlı ciddi karaciğer hasarı vakaları bildirilmiştir 6
İzlem Önerileri:
- Tedavi başlangıcında ve tedavi sırasında karaciğer fonksiyon testlerinin izlenmesi önerilir
- Karaciğer enzimlerinde hızlı yükselme durumunda ilacın kesilmesi düşünülmelidir 6
- Akut karaciğer yetmezliği belirtileri (ensefalopati, koagülopati) açısından dikkatli olunmalıdır 7
Özel Popülasyonlar
Böbrek Yetmezliği ile Birlikte Karaciğer Yetmezliği:
- Meropenem esas olarak böbrekler yoluyla atıldığından, böbrek fonksiyon bozukluğu olan hastalarda doz ayarlaması gereklidir 1
- Kreatinin klirensi 50 mL/dk'dan az olan hastalarda doz ayarlaması yapılmalıdır 1
- Sürekli venö-venöz hemodiyaliz (CVVHD) alan ACLF hastalarında, dağılım hacmi artabilir ve daha yüksek yükleme dozları gerekebilir 4
Sonuç
Karaciğer fonksiyon bozukluğu olan hastalarda meropenem kullanımı genellikle güvenlidir ve doz ayarlaması gerektirmez. Ancak, dekompanse sirozu veya akut-kronik karaciğer yetmezliği olan hastalarda özel dikkat gösterilmeli ve gerektiğinde doz ayarlaması yapılmalıdır. Tedavi sırasında karaciğer fonksiyon testlerinin düzenli izlenmesi önerilir.