درمان اختلال شخصیت مرزی
درمان خط اول برای اختلال شخصیت مرزی، رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) است که به طور قابل توجهی خودکشی، خشم، رفتارهای خودآسیبرسان و علائم سلامت روان را کاهش میدهد. 1
روشهای درمانی روانشناختی
رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT)
شامل چهار ماژول اصلی است:
- مهارتهای ذهنآگاهی
- مهارتهای کارآمدی بین فردی
- تحمل پریشانی
- تنظیم هیجانی 1
برنامه درمانی DBT معمولاً شامل:
- جلسات هفتگی درمان فردی
- جلسات آموزش گروهی مهارتها
- مشاوره تلفنی با درمانگر در زمان بحران
- تعهد معمولاً ۱۲ ماهه 1
سایر درمانهای روانشناختی مؤثر
- درمان مبتنی بر ذهنیسازی (MBT)
- درمان متمرکز بر انتقال (TFP)
- طرحواره درمانی (SFT)
- روان درمانی بین فردی برای اختلال شخصیت مرزی (IPT-BPD) 2, 3
مطالعات نشان دادهاند که این روشهای درمانی در مقایسه با درمان معمول، تأثیر بیشتری در کاهش شدت علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی دارند، با اندازه اثر بین ۰.۵۰ تا ۰.۶۵ 3, 4
مداخلات دارویی
هیچ شواهد قطعی وجود ندارد که نشان دهد داروهای روانگردان برای درمان علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی مؤثر هستند 3, 4
- برای علائم همراه مانند افسردگی، اضطراب یا ویژگیهای شبه روانپریشی شدید، دارودرمانی ممکن است مفید باشد:
برنامهریزی ایمنی و مداخله در بحران
برنامهریزی ایمنی برای افراد در معرض خطر خودکشی شامل:
- شناسایی علائم هشدار و محرکها
- توسعه استراتژیهای مقابلهای داخلی
- ایجاد فعالیتهای سالم منحرفکننده توجه
- فهرست حمایتهای اجتماعی و منابع حرفهای
- محدودسازی دسترسی به وسایل خطرناک 1
مداخله برنامهریزی بحران با کاهش قابل توجه تلاشهای خودکشی از طریق:
- مصاحبههای نیمهساختاریافته درباره استرسهای اخیر
- شناسایی واضح علائم بحران
- توسعه مهارتهای خودمدیریتی برای پریشانی 1
نکات مهم و دامهای رایج در درمان
مدت درمان ناکافی: اختلال شخصیت مرزی نیاز به درمان طولانیمدت دارد، با مزایایی که تا ۲۴ ماه پس از اتمام درمان ادامه مییابد. مداخلات کوتاهمدت اغلب ناکافی هستند 1
غفلت از افکار خودکشی: ارزیابی و پرداختن به افکار خودکشی همیشه باید بخشی ضروری از برنامه درمان باشد 1
چندگانگی دارویی: تجویز چند دارو و استفاده از داروهای ناایمن (با خطر مصرف بیش از حد) باید اجتناب شود 5
عدم پاسخ به درمان: تقریباً نیمی از بیماران به اندازه کافی به رواندرمانی پاسخ نمیدهند و تحقیقات بیشتر در این زمینه ضروری است 3
مشکل در تشخیص: اختلال شخصیت مرزی اغلب با سایر اختلالات روانی همراه است، از جمله اختلالات خلقی، اختلالات مصرف مواد، اختلال استرس پس از سانحه، اختلال نقص توجه/بیشفعالی، اختلال دوقطبی، پرخوری عصبی و سایر اختلالات شخصیت 3
نتیجهگیری
رواندرمانی، به ویژه رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT)، درمان انتخابی برای اختلال شخصیت مرزی است. دارودرمانی فقط باید به عنوان مکملی برای رواندرمانی اختصاصی اختلال شخصیت مرزی در نظر گرفته شود و برای درمان علائم همراه استفاده شود. تشخیص و درمان زودهنگام میتواند رنج فردی و هزینههای اجتماعی را کاهش دهد.