درمان اختلال شخصیت مرزی
درمان خط اول برای اختلال شخصیت مرزی، رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT) است که به طور قابل توجهی خشم، رفتارهای خودآسیبرسان، علائم سلامت روان و افکار خودکشی را کاهش میدهد. 1
روشهای درمانی موثر
رفتار درمانی دیالکتیکی (DBT)
- شامل چهار ماژول اصلی است: مهارتهای ذهنآگاهی، مهارتهای اثربخشی بین فردی، تحمل پریشانی و تنظیم هیجان 1
- برنامه درمانی معمولاً شامل:
- جلسات هفتگی درمان فردی
- جلسات آموزش مهارتهای گروهی
- مشاوره تلفنی با درمانگر در زمان بحران
- معمولاً نیاز به تعهد ۱۲ ماهه دارد 1
- مطالعات نشان دادهاند که DBT در مقایسه با درمان معمول، تأثیر متوسط تا بزرگی در کاهش خشم، رفتارهای خودآسیبرسان و بهبود سلامت روان دارد 2
سایر روشهای رواندرمانی موثر
- درمان مبتنی بر ذهنیسازی (MBT): هم در محیط بستری جزئی و هم سرپایی موثر است 3
- درمان متمرکز بر انتقال (TFP): برای کاهش شدت علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی موثر است 3
- طرحواره درمانی (SFT): نسبت به TFP در کاهش شدت علائم و حفظ بیماران در درمان برتری نشان داده است 3
برنامهریزی ایمنی و مداخله در بحران
- ارزیابی خطر خودکشی با استفاده از ابزارهای معتبر مانند مقیاس غربالگری شدت خودکشی کلمبیا ضروری است 1
- برنامه ایمنی باید شامل موارد زیر باشد:
- شناسایی علائم هشداردهنده و محرکها
- توسعه استراتژیهای مقابلهای داخلی
- ایجاد فعالیتهای سالم حواسپرتی
- فهرست حمایتهای اجتماعی و منابع حرفهای
- برنامهریزی محدودیت دسترسی به وسایل خطرناک 1
مداخلات دارویی
- هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد داروهای روانپزشکی به طور مداوم علائم اصلی اختلال شخصیت مرزی را بهبود میبخشند [2، 4]
- برای اختلالات همراه مشخص و شدید، مانند افسردگی اساسی، داروهایی مانند مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (اسیتالوپرام، سرترالین یا فلوکستین) ممکن است تجویز شوند 2
- برای درمان کوتاهمدت بحران حاد در اختلال شخصیت مرزی، شامل رفتار یا افکار خودکشی، اضطراب شدید، دورههای روانپریشی یا سایر رفتارهای افراطی، مدیریت بحران ضروری است که ممکن است شامل تجویز آنتیسایکوتیکهای کمقدرت (مانند کوئتیاپین) یا استفاده خارج از برچسب از آنتیهیستامینهای آرامبخش (مانند پرومتازین) باشد 2
- این داروها نسبت به بنزودیازپینها مانند دیازپام یا لورازپام ترجیح داده میشوند 2
نکات مهم در درمان
- مدت درمان ناکافی یک اشتباه رایج است، زیرا اختلال شخصیت مرزی نیاز به درمان طولانیمدت دارد، با مزایایی که تا ۲۴ ماه پس از تکمیل درمان ادامه مییابد 1
- غفلت از افکار خودکشی اشتباه دیگری است، زیرا ارزیابی و رسیدگی به افکار خودکشی همیشه باید بخشی ضروری از برنامه درمانی باشد 1
- درگیر کردن خانواده در درمان و برنامهریزی ایمنی، و اتخاذ موضع همدلانه و غیرقضاوتی برای اطمینان از مشارکت بیمار ضروری است 1
نتیجهگیری
تقویت صفات اختلال شخصیت مرزی توصیه نمیشود و هدف درمان باید کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی باشد. رواندرمانی، به ویژه رفتار درمانی دیالکتیکی، درمان انتخابی برای اختلال شخصیت مرزی است، در حالی که داروها برای درمان علائم همراه یا مدیریت بحرانهای حاد استفاده میشوند. درمان موفق نیازمند تعهد طولانیمدت، ارزیابی مداوم خطر خودکشی و رویکرد همدلانه است.