Haplotypy KIR AA - charakterystyka i znaczenie kliniczne
Haplotyp KIR AA to specyficzna konfiguracja genów receptorów immunoglobulinopodobnych komórek NK (killer-cell immunoglobulin-like receptors), która charakteryzuje się dominacją genów kodujących receptory hamujące i ograniczoną liczbą genów kodujących receptory aktywujące.
Charakterystyka haplotypu KIR AA
Receptory KIR (killer-cell immunoglobulin-like receptors) są wyrażane na powierzchni komórek NK (Natural Killer) oraz niektórych limfocytów T i odgrywają kluczową rolę w:
- Regulacji aktywności komórek NK
- Rozpoznawaniu antygenów HLA klasy I
- Odpowiedzi immunologicznej przeciwko patogenom i komórkom nowotworowym
- Regulacji procesów reprodukcyjnych, w tym implantacji i rozwoju łożyska 1
Haplotypy KIR dzielą się na dwie główne grupy:
Haplotyp KIR A (AA):
Haplotyp KIR B:
- Zawiera więcej genów kodujących receptory aktywujące
- Charakteryzuje się większą zmiennością genetyczną
- Może być związany z lepszymi wynikami reprodukcyjnymi 1
Częstość występowania haplotypu KIR AA
Częstość występowania haplotypu KIR AA różni się znacząco między populacjami:
- W populacji koreańskiej haplotyp AA występuje u około 55,2% osób 3
- W populacjach wschodnioazjatyckich (np. japońskiej) haplotyp AA jest dominujący (około 73,4%) 3
- W populacjach europejskich haplotyp AA występuje rzadziej niż w populacjach azjatyckich 2
Znaczenie kliniczne haplotypu KIR AA
Wpływ na funkcję komórek NK
Osoby z haplotypem KIR AA wykazują:
- Zwiększoną liczbę i odsetek komórek NK w porównaniu do osób z haplotypem KIR B 4
- Potencjalnie silniejszą odpowiedź przeciwinfekcyjną 1, 2
Znaczenie w transplantologii
W przeszczepieniach komórek krwiotwórczych:
- Haplotyp KIR dawcy może wpływać na wyniki transplantacji 5
- Modele alloreaktywności NK-KIR (model ligandu KIR, model brakującego ligandu, model KIR-KIR i model receptor-ligand) wykazują różne wyniki w różnych protokołach transplantacji 5
Wpływ na profile cytokinowe
Osoby z haplotypem KIR B w porównaniu do osób z haplotypem KIR AA wykazują tendencję do:
- Wyższych poziomów IL-12 (o około 3%)
- Wyższych poziomów aktywnego TGF-β (o około 14%), cytokiny o działaniu przeciwzapalnym 4
Metody identyfikacji haplotypów KIR
Do określenia haplotypów KIR stosuje się różne metody:
- Metody oparte na PCR z wykorzystaniem primerów specyficznych dla sekwencji
- Metody ilościowego PCR w czasie rzeczywistym (qPCR) 6
- Sekwencjonowanie genów KIR
Podsumowanie
Haplotyp KIR AA charakteryzuje się dominacją genów kodujących receptory hamujące i tylko jednym genem aktywującym (KIR2DS4). Osoby z tym haplotypem wykazują zwiększoną liczbę i odsetek komórek NK, co może przekładać się na silniejszą odpowiedź przeciwinfekcyjną. Częstość występowania haplotypu KIR AA różni się znacząco między populacjami, z wyższą częstością w populacjach wschodnioazjatyckich. Wiedza na temat haplotypów KIR może mieć istotne znaczenie w transplantologii, immunologii reprodukcyjnej oraz w zrozumieniu podatności na choroby infekcyjne i autoimmunologiczne.