درمان اضطراب موقعیتی
بنزودیازپینها مانند آلپرازولام، لورازپام یا کلونازپام بهترین گزینه برای درمان اضطراب موقعیتی هستند و باید برای دورههای کوتاه (۱ تا ۴ هفته) استفاده شوند. 1
داروهای خط اول برای اضطراب موقعیتی
بنزودیازپینها (برای استفاده کوتاه مدت)
- آلپرازولام: شروع با دوز ۰.۲۵ تا ۰.۵ میلیگرم، ۲ تا ۳ بار در روز (حداکثر دوز ۲ میلیگرم در روز)
- لورازپام: شروع با دوز ۰.۵ تا ۱ میلیگرم، تا ۴ بار در روز در صورت نیاز (حداکثر ۴ میلیگرم در روز)
- کلونازپام: شروع با دوز ۰.۲۵ تا ۰.۵ میلیگرم، ۲ بار در روز
بنزودیازپینها به دلیل شروع اثر سریع (۳۰-۶۰ دقیقه) برای اضطراب موقعیتی حاد مناسب هستند. برای اضطراب مداوم، بنزودیازپینهای با اثر طولانیتر مانند دیازپام مناسبتر هستند، در حالی که برای اضطراب موقعیتی، داروهای با اثر کوتاهتر مانند لورازپام یا اکسازپام ترجیح داده میشوند. 2
داروهای خط دوم (برای استفاده طولانی مدت)
مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)
- اسیتالوپرام: شروع با دوز ۱۰ میلیگرم روزانه، افزایش به ۲۰ میلیگرم در صورت نیاز
- سرترالین: شروع با دوز ۲۵-۵۰ میلیگرم روزانه، افزایش تا ۲۰۰ میلیگرم
- پاروکستین: شروع با دوز ۲۰ میلیگرم روزانه، محدوده درمانی ۲۰-۵۰ میلیگرم 1
SSRIها برای درمان طولانی مدت اضطراب مناسب هستند اما ۴-۶ هفته زمان نیاز دارند تا اثر کامل خود را نشان دهند.
سایر گزینههای دارویی
- بوسپیرون: شروع با دوز ۵ میلیگرم دو بار در روز، افزایش تا حداکثر ۲۰ میلیگرم سه بار در روز (۲-۴ هفته برای اثربخشی نیاز دارد) 1
الگوریتم درمان
برای اضطراب موقعیتی حاد:
- شروع با بنزودیازپین با دوز کم (مانند آلپرازولام ۰.۲۵ میلیگرم یا لورازپام ۰.۵ میلیگرم)
- استفاده فقط برای دوره کوتاه (۱-۴ هفته) 1
- تجویز به صورت "در صورت نیاز" برای موقعیتهای اضطرابزا
برای اضطراب مکرر یا مزمن:
- شروع SSRI (اسیتالوپرام، سرترالین یا پاروکستین) همزمان با بنزودیازپین
- ادامه SSRI برای حداقل ۶-۱۲ ماه پس از بهبود علائم 1
- قطع تدریجی بنزودیازپین پس از ۲-۴ هفته
نکات مهم و هشدارها
- بنزودیازپینها نباید برای دورههای طولانی استفاده شوند زیرا خطر وابستگی و عوارض ترک دارند 3
- در صورت نیاز به قطع بنزودیازپین، کاهش تدریجی دوز (۲۵٪ هر ۱-۲ هفته) توصیه میشود 4
- از تجویز همزمان بنزودیازپینها با اپیوئیدها خودداری کنید زیرا خطر افسردگی تنفسی را افزایش میدهد 4
- در سالمندان، دوز کمتر بنزودیازپین (معمولاً نصف دوز بزرگسالان) توصیه میشود 1
- بنزودیازپینها در اختلال اضطراب اجتماعی مؤثر هستند، اما ممکن است در PTSD مؤثر نباشند 5
درمانهای غیردارویی
- درمان شناختی-رفتاری (CBT) برای اضطراب موقعیتی بسیار مؤثر است
- معمولاً شامل ۱۴ جلسه طی ۴ ماه، هر جلسه ۶۰-۹۰ دقیقه 1
- میتواند به تنهایی یا همراه با دارو استفاده شود
- تکنیکهای تنفس عمیق و آرامسازی عضلانی پیشرونده میتوانند به کاهش علائم اضطراب کمک کنند
بنزودیازپینها به دلیل شروع اثر سریع، گزینه مناسبی برای اضطراب موقعیتی هستند، اما باید با احتیاط و برای دورههای کوتاه استفاده شوند. برای درمان طولانیمدت، SSRIها یا درمانهای غیردارویی مانند CBT ارجح هستند.