Kültürde Epidemiyolojik Cut-Off (ECO) Değerleri Belirlenmesi Gereken Bakteri Türleri
Kan kültüründe özellikle Staphylococcus aureus, Enterococcus türleri, Escherichia coli, Klebsiella türleri, Pseudomonas aeruginosa ve HACEK grubu bakterileri için epidemiyolojik cut-off (ECO) değerleri belirlenmelidir.
Öncelikli Bakteriler ve ECO Değerleri
Kan kültürlerinde ECO değerlerinin belirlenmesi gereken bakteriler şunlardır:
Gram Pozitif Bakteriler:
- Staphylococcus aureus - Hem toplum hem de hastane kökenli bakteriyemilerin en sık nedenlerinden biri 1
- Koagülaz-negatif stafilokoklar (özellikle S. epidermidis) - Kateter ilişkili bakteriyemilerde önemli 1
- Enterococcus faecalis/faecium - Özellikle vankomisine dirençli suşlar için kritik 1
- Streptococcus pneumoniae - İnfektif endokardit ve bakteriyemilerde önemli 1
- Viridans grup streptokoklar - Endokardit için majör kriter olarak değerlendirilen bakterilerden 1
Gram Negatif Bakteriler:
- Escherichia coli - En sık izole edilen gram negatif bakterilerden 1, 2
- Klebsiella türleri (özellikle K. pneumoniae) - ESBL üreten suşlar için önemli 1
- Pseudomonas aeruginosa - Hastane kökenli bakteriyemilerde ve immünsüpresif hastalarda önemli 1, 3
- HACEK grubu (Haemophilus, Aggregatibacter, Cardiobacterium, Eikenella, Kingella) - Endokarditte önemli 1
- Acinetobacter baumannii - Karbapenem direnci için önemli 3
- Enterobacter türleri - Beta-laktam direnci için önemli 1, 3
ECO Değerlerinin Klinik Önemi
ECO değerleri, özellikle beta-laktam antibiyotikler için tedavi hedeflerinin belirlenmesinde kritik rol oynar:
Tedavi Hedeflerinin Belirlenmesi: Beta-laktam antibiyotiklerin etkinliği için serbest plazma konsantrasyonunun MİK değerinin 4-8 katı olması hedeflenir 1
Ampirik Tedavi Kararları: Belgelenmiş enfeksiyonlarda MİK değeri bilinmiyorsa, tanımlanan bakterinin ECOFF değeri kullanılmalıdır 1
İnfektif Endokardit Tanısı: Viridans streptokoklar, S. bovis veya HACEK grubu bakterilerin kan kültüründe üremesi majör tanı kriteridir 1
Önerilen Uygulama Algoritması
Kan kültürü alımı:
ECO değerlerinin belirlenmesi gereken durumlar:
ECO değerlerinin yorumlanması:
Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Yetersiz kan hacmi duyarlılığı azaltır, bu nedenle uygun hacimde kan alınmalıdır 1, 4
- Antibiyotik başlandıktan sonra alınan kültürlerde üreme olasılığı düşüktür 4
- Tek kan kültürü kontaminasyon yorumunu zorlaştırır 4
- Kateter ilişkili enfeksiyonlarda hem kateterden hem de periferik venden kültür alınmalıdır 4
- Persistan bakteriyemi durumunda (özellikle S. aureus) takip kültürleri alınmalıdır 4
Kan kültürlerinde ECO değerlerinin belirlenmesi, özellikle kritik hastaların tedavisinde antibiyotik dozlarının optimizasyonu için hayati önem taşır. Bu değerler, mortalite ve morbiditeyi azaltmak için uygun antibiyotik tedavisinin erken başlanmasına olanak sağlar.